سوريه كه شامل اسماعيليّه ( - اسماعيليّه ) ، نصيرىها ، و حاكميان - كه معتقد به معصوميّت على بن ابى طالب بودند ولى صحابه را ناباور مىپنداشتند ، و نماز نمىخواندند و روزه نمىگرفتند ، و گوشت خوك مىخوردند . . . جنگيد ( مرعى ، الكواكب ، 165 ) . در سال 705 / 1306 همراه با قاضى شافعى به قاهره رفت ، و در آنجا پس از پنج نشست با قضاة و بزرگان در حضور سلطان ، كه او را به تجسيم و تشبيه و اعتقاد به « جهت » متّهم ساخته بودند ، همراه دو برادر خويش محكوم به حبس در سياه‌چال قلعهء شهر شد ، و يك سال و نيم در آنجا ماند . در ماه شوّال سال 707 / 1308 وى را بار ديگر در ارتباط با كتابى كه دربارهء اتّحاديه نوشته بود مورد محاكمه قرار دادند ، ولى مداركى كه وى ارائه كرد همهء مخالفان خود را چنان به سكوت مجبور ساخت كه ديگر دم بر نياوردند . « 1 » ابن تيميّه از زندان آزاد شد و خواست تا به دمشق برگردد ، ولى پس از انجام مسافرت مجددا مجبور به بازگشت به قاهره شد ، و به دلايل سياسى در زندان قاضى براى يك سال و نيم ديگر گرفتار ماند . و اين مدت را يكسره وقف تعاليم اصول اسلام به محبوسان زندان كرد . چند روز پس از آزادى ، بار ديگر به مدّت هشت ماه در « برج اسكندريّه » زندانى شد . او پس از اين واقعه به قاهره بازگشت ، و در آنجا اگر چه خواهش سلطان ناصر الدّين را در مورد فتوايى مربوط به جواز انتقام‌جويى او از دشمنانش ردّ كرد ، ولى در مدرسه‌يى كه توسط همين امير بنا شده بود ، مقام تدريس يافت . در ذو القعدهء 712 / فوريهء 1313 ، وى اجازه يافت كه با سپاهى كه عازم سوريّه بود همراه شود ، و پس از عبور از بيت المقدّس - پس از هفت سال و هفت هفته - بار ديگر وارد دمشق شد . و در آنجا مقام استادى خود را از سر گرفت ، ولى در جمادى الثانى 718 / اوگوست 1318 ، توسط سلطان از دادن فتوا در باب « ايلاء » « 2 » ممنوع گشت . و اين موضوعى بود كه وى در باب آن به توسّعاتى چند قائل بود كه قضاة مذاهب ديگر سنّى آن را نمىپذيرفتند ( ابن الوردى ، تاريخ 2 / 267 ) ، و حال آنكه او معتقد بود كه كسى كه چنين سوگندى مىخورد ، هر چند موظّف است به پيمان خود وفا كند ، اما مجاز است كه خود را به دلخواه مجازات كند . و چون ابن تيميّه از قبول اين فرمان سرباز زد ، در رجب 720 / اوگوست 1320 محكوم به زندان در ارگ دمشق شد . پس از پنج ماه و هجده روز

--> ( 1 ) . ابن تيميّه ، مجموعة الرسائل و المسائل ، 4 / 45 - 5 « رسالة فى حقيقة مذهب الاتّحاديّين او وحدة الوجود . » ( 2 ) . ايلاء ، مصدر باب افعال ، در لغت به معنى سوگند خوردن ، و در اصطلاح فقهى عبارت از سوگند خوردن شوهر به نام خدا براى زيان رسانيدن به همسر خود از راه دورى جستن و آميزش نكردن با او است ( محقّق حلّىّ ، شرايع ، 3 / 83 ) .