على اصغر حلبى

238

تاريخ علم كلام در ايران و جهان

عقلى مىدانند ، و عقيده دارند كه پيش از آنكه امرى از جانب شرع برسد آن امر بايد نزد عقل خوب يابد و زيبا يا زشت باشد . 6 . امامت : دربارهء اين مسأله با اهل سنّت هم عقيده‌اند و مىگويند كه : امامت بايد به اجماع امّت باشد نه با نصّ ؛ ولى عقيده داشته‌اند كه در آن واحد ، در دو مملكت يا دو شهر ، دو امام واقعى مىتوانند وجود داشته باشند كه هر دو بر حقّ باشند ، و با اين قول ، ظاهرا ، خواسته‌اند در عين حال هم امامت على ( ع ) را صحيح و بر حقّ بدانند و هم امامت معاويه را . كرّاميّه در خراسان نفوذ فراوان داشته‌اند و پيشوايان متنفّذ و برجسته‌يى از ميان ايشان برخاسته‌اند ، و گاهى اختلاف ميان ايشان و اهل سنّت در شهرهاى خراسان به زد و خورد و مناظرات تند و كشتار خونين مىكشيده است ، كه از آن جمله مىتوان اختلاف و دشمنى ايشان را با ابن فورك و امام فخر رازى را ياد كرد ، كه كار آن حتّى به مسموم ساختن ابن فورك و تبعيد امام فخر از بلاد غور انجاميد . از سدهء هفتم ه . ق . به بعد ، ديگر ذكرى از كرّاميّه در كتب تاريخ نيست ، و به احتمال زياد همگى ايشان در حملهء مغول كشته شده‌اند و از ميان رفته‌اند . - كتاب‌شناسى : ذهبى ، ميزان الاعتدال ، 3 / 127 و ما بعد ، قاهره ، 1325 / 1907 ؛ سبكى ، طبقات الشافعيّة الكبرى ، 2 / 53 - 54 ؛ صفدى ، الوافى بالوفيات ، 4 / 375 - 377 ؛ دائرة المعارف فارسى ، 2 / 2188 - 2189 ؛ على اصغر حلبى ، تاريخ فلاسفهء ايرانى ، 282 - 284 ، چاپ دوم ، انتشارات زوّار تهران ، 1361 ه . ش . ؛ « معارف » ، دورهء نهم ، شمارهء فروردين - تير ، 1371 ه . ق . « متونى دربارهء كرّاميّه » ، يوسف فان اس ، ترجمهء احمد شفيعيها ( مركز نشر دانشگاهى ) و نيز ، - : - F . E . Peters , Allah ' s commonwealth , history of Islam in the Near East 600 - 1100 A . D . , N . Y . 1973 , 462 - 3 . - Ency . , of Islam , « Karramiyya » , Vol . 4 / 667 - 449 , by C . E . Bosworth , New Edition .