اين كه در كار خويش بينش و برداشتى جهانى داشته باشند و به راستى بخواهند كه ايران را مركز دنيائى پيشرفته‌ترين علوم وقت قرار دهند . اين كه بيمارستانهاى بزرگى در تبريز ، همدان ، بصره ، هرات ، شيراز و ديگر شهرهاى مهم بنا كرده آيد و طبيبان و متخصصان عالى مرتبه‌اى از اقصاى بلاد عالم با درآمد و مزاياى فوق العاده در آنها به كار گمارند ، اين كه از همهء ممالك شناخته شده آن روز انواع درختان ميوه‌دار و رياحين و حبوباتى كه در تبريز نبوده و هرگز در آنجا كس نديده بياورند تا نهال و شاخ آن‌ها پيوند كنند و بذرهاى آنها را بكارند و به تربيت آنها مشغول شوند و اين كه ده‌ها و ده‌ها نمونهء ديگرى از تدابير عالى و بىمانند اين شخصيت شخيص به منصّه رسيده و فهم شود ، نمودار عظمت فكر و وسعت نظر ايرانيان عالىشأن است و گواه صادقى بر دلسوزى و علاقه‌مندى او براى پيشرفت و سعادت مردم مسلمان ايران . حاشا كه هنوز هم قدر چنين مرد مدير مدبّر دلسوز و با سياستى به تمامه شناخته شده باشد . از خواجه رشيد الدين كتب و آثار متعددى نشانى مىدهند كه خوشبختانه از مهبّ تطاول تندبادهاى قرون مصون مانده است ، چه ، او مقرر داشته بود كه در همان ربع رشيدى و در زمرهء ديگر اقدامات پسنديده‌اش هر سال دورهء كاملى از مصنفاتش را كه به هر دو زبان فارسى و عربى نوشته مىشد ، استنساخ كنند و پس از مقابله و تصحيح به بلاد بزرگ عالم هديه فرستند . واضح است كه متأسفانه پس از قتل خواجه و غارت كتابخانه به فتواى معاندين و مخالفين وى بسيارى از كتب سوخته شد و از بين رفت ولى همانها نيز كه مانده ، خوشبختانه اندك نيست و هم‌اكنون در اقصاى بلاد جهان پراكنده است ( ر . ك . سوانح الافكار رشيدى ، ياد شده صص 16 - 7 / لطايف الحقائق ، به كوشش غلامرضا طاهر ، انتشارات كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران ، جلد 2 ، 1357 ، صص 17 - 4 ) . و امّا دربارهء كتاب حاضر كه به تعبير خواجه « اسئله و اجوبه رشيدى » نام گرفته است ( ص 162 متن ) « 1 » بايد گفت كه بر اساس تحقيقات مرحوم جعفر سلطان القرائى

--> ( 1 ) - در اين مقدمه هر جا سخن از « متن » رفته است ، مراد كتاب حاضر است .