علي بن الحسن الطبرسي ( مترجم : عطاردى )
5
مشكاة الأنوار في غرر الأخبار ( مشكاة الانوار در اخلاق و موعظه ) ( فارسى )
در اين باره چيزى نگفته و معلوم نيست آيا جدش فضل بن حسن طبرسى مؤلف مجمع البيان را درك كرده است يا خير ، و جدش در سال 548 درگذشته ولى پدرش حسن بن فضل از پدر خود صاحب مجمع روايت مىكند ، مرحوم شيخ آغا بزرگ رضوان اللَّه عليه او را از علماء قرن هفتم ذكر مىكند . نسبت او با صاحب مجمع البيان : در شرح حال او تصريح كردهاند كه وى حفيد فضل بن حسن طبرسى صاحب تفسير مجمع البيان مىباشد ، و در همه تذكرهها و كتب رجال به اين موضوع تصريح شده است ، ولى گروهى او را فرزند دختر صاحب مجمع مىدانند و از او به عنوان سبط طبرسى نام مىبرند و مشهور آنست كه سبط به فرزند دختر اطلاق مىگردد در رياض العلماء به اين موضوع تصريح شده است . مؤلّفات او : كسانى كه از اين محدث بزرگوار در آثار خود نام بردهاند تاليفات زيادى در موضوعات مختلف از او نقل مىكنند و وى را به داشتن آثار زياد توصيف مىكنند ، ولى متأسفانه آن آثار از بين رفتهاند و اكنون چيزى از آنها باقى نيست و تنها همين مشكاة الانوار به جاى مانده است كه معرف دانش و كمال و حسن سليقه او در تأليف و تصنيف مىباشد . مسافرت مترجم به هندوستان : در دى ماه 1359 براى چاپ تعدادى از كتابها و آثار علمى و ادبى خود كه سالها در تأليف و تحقيق آنها صرف عمر كرده بودم به هندوستان رهسپار شدم تا در اين كشور كتابهاى خود را چاپ نمايم ، در اين باره با دائرة المعارف دانشگاه عثمانى قراردادى منعقد ساختم ، چاپ كتابها هنوز هم ادامه دارد . دائرة المعارف توسط عثمان على خان آخرين نظام حيدرآباد دكن تأسيس