و اگر چه توانگر و دست فراخ بود ميانه زيد ، و بدانش كار كند ، و به چيز مردم طمع ندارد ، و كسب حلال كند ، و نيكوئى بسيار كند ، و در راه مذهب و حقّ با نشاط و خرّمى بود ، و از شهوت دور بود ، و بر رنجوران و درماندگان رحمت كند ، و بدان چه او را امين كنند و بر وى اعتماد كنند امانت بجا آورد ، و حسد نبرد ، و كسى را طعن نزند ، و بر كسى لعنت نكند ، و بحقّ مقرّ بود ، و كسى را بلقب نخواند ، و در نماز خاضع و ترسكار بود ، و بزكاة دادن شتابد ، و در بلا و محنت آهسته و صابر بود ، و در زحمت و راحت شاكر بود ، و بدان چه خداى تعالى داده باشد قانع بود ، و بآنچش كه نبود دعوى بزرگى و لاف نزند ، و با مردم بياميزد و مناظره كند تا دانا شود ، و بخل « 1 » ويرا از خير كردن باز ندارد ، و اگر كسى بر وى ظلم كند يا ظالمش رنجاند صبر كند تا خداى تعالى خود مكافات كند « 2 » . و راويان اين خبر از مصطفى عليه السّلام روايت كرده‌اند كه مؤمن را واجب بود كه اين خبر از بر دارد . 120 - الشّتاء ربيع المؤمن . ( 1 ) زمستان بهار مؤمنست . اين چنين گفت خواجهء مختار * كه زمستان مؤمنست بهار يعنى چنان كه مردم را در سال « 3 » وقت بهار خوشتر آيد زيرا كه هوا ميانه و معتدل بود و عالم سبز گردد همچنان مؤمن را زمستان خوش آيد كه روزها كوچك بود و روزه داشتن آسان بود ، و شبها دراز بود تواند كه طاعت بسيار كند . 121 - الدّعاء سلاح المؤمن . ( 2 ) دعا سلاح مؤمن است . مؤمنان را سلاح تيغ دعاست * ترسد از مؤمن آنكه اهل دغاست « 4 » يعنى مؤمن در بلا و محنت و مكر شيطان دست بدعا زند چنان كه آنكه دشمن را

--> ( 1 ) در نسخهء ديگر : « بخيلى » . ( 2 ) پوشيده نماند كه چون هر دو نسخه مشوش بود متن روايت به زحمت تصحيح شد پس اگر كسى متن صحيح روايت را بدست آورد مطابقه كند . ( 3 ) در نسخهء ديگر كلمهء « سال » نيست . ( 4 ) در برهان قاطع گفته : « دغا بر وزن هوا مردم نار است و دغل و عيب دار و حرامزاده را گويند » .