چون بما برخوردند بدانها برخورديم * و جزاء داديم آنان را بمانند آنچه بما قرض دادند معنى « دناهم » « جزيناهم » است و معنى آيه اينست كه : از آن شما است جزاى شما و از آن من است جزاى من . اگر پرسد : چه وجهى دارد تكرار در سورهء الرحمن كه آيهء « فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما » را با هر آيه تكرار كرده ؟ گوئيم : اين تكرار پسنديده است براى تقرير بنعمتهاى گونه گونه و شمارش آنها دنبال هم كه بر آنها اقرار گرفته و بر دروغ شمردن آنها سرزنش كرده چنانچه كسى به ديگرى گويد : من به تو نيكى نكردم كه به تو مال دادم ؟ من به تو خوبى نكردم كه تو را از بديها در امان داشتم ؟ من به تو خوبى نكردم كه چنين و چنان كردم ؟ و اين گونه تكرار در كلام شيواى مردم بسيار است و همين است جواب از تكرار آيهء « وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ » : واى در آن روز بر دروغ‌شماران ( در سورهء و المرسلات ) . اگر گويند : اگر حسن تكرار در سورهء الرحمن شمارش نعمت است در آن ميان آنچه هم نعمت نيست مىباشد چون قول خدا ( 35 - الرحمن ) : « يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ 36 وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ » يعنى فرستاده شود بر شما ( جن و انس ) شعله‌ها از آتش و از آهن و يارى نشويد . و فرموده : « اينست دوزخى كه دروغش شمردند بزهكاران - بچرخند در ميانش در ميان آب جوشان » . و چگونه نيكو باشد كه پس از آنها گويد : « فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » ؟ گوئيم كه : گر چه خود كيفر و عقاب نعمت نيست ولى ياد كردن و شرح آن و بيم بدان از بزرگترين نعمتها است زيرا سبب كناره‌گيرى از كارى شود كه پيگرد عقاب دارد و تشويق باشد به كار ثواب و جز آن نباشد كه اشاره كرده بقول خود « فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » پس از ذكر دوزخ و عذابش بنعمت خود كه شرح آنست و بيم دادن بدان و ترساندن از آن و شكى ندارد كه همهء اينها از نعمتها باشند كه بايد بدانها معترف بود و شكرگزار .