أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )

112

كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )

و علماء در تفسير آن گفتند : اين عرش ساختمانيست كه خدا آن را در آسمانش آفريده و فرشته‌هايش را ببرداشتن آن فرمانداده نه براى آنكه روى آن باشد خدا برتر از آنست ولى صلاح ديده كه آنها را بدين وسيله بعبادت خود وادارد و آن را بزرگ شمارند چنانچه او سبحانه آدميزاده را ببزرگداشت خانهء كعبه و طواف گرد آن بعبادت واداشته و فرموده خانهء او است نه به اين معنا كه در آن ساكن است برتر است خدا تعالى از آن . و اما كرسى خدا بعقيدهء ما همان علم خدا است . از امام صادق جعفر بن محمد عليهما السلام روايت است كه : 62 - فرمود : « وسعت دارد كرسى او آسمانها را و زمين را » يعنى دانش او . و در تفسير از طريق عامه هم روايت شده از قول ابن عباس و مجاهد و ضحاك و ديگران و سياق كلام هم بر آن دلالت دارد زيرا خدا بدانها گزارش داده از علم و فرموده ( در آيهء 255 سورهء البقره ) : « ميداند آنچه پيش آنها است و آنچه در پس آنها است و آنها به چيزى از دانش او احاطه ندارند جز آنچه را خود او خواهد و فرا دارد كرسى او آسمانها را و زمين را » و ذكر كرسى را بذكر علم پيوسته و آن را شرح آن قرار داده و بيان آن نموده و چون قول او است در جاى ديگر ( آيهء 7 سورهء المؤمن ) : « پروردگار ما فرا دارى همه چيز را برحمت و دانش » . اگر گويند : پس چه معنا دارد كه شما در حال دعا دست خود را بسوى آسمان دراز ميكنيد و چه معنى دارد قول خدا سبحانه ( در آيهء 10 سورهء فاطر ) : « بسوى او بالا ميرود سخنان خوب و خداوند كردار شايسته را بالا ميبرد » . گوئيم : پاسخ اينست كه ما دست بالا بريم و از سوى آسمان روزى خواهيم براى فرمودهء خدا تعالى ( در آيهء 22 سورهء الذاريات ) : « و در آسمان است روزى شما و آنچه بدان تهديد و نويد داريد » . و همانا رواست گفته شود : كردارها به پيشگاه خدا بالا روند براى اينكه فرشته‌هاى كرام كه پاسبانان هر كارند جايشان در آسمان است و باز براى اينكه آسمان از نظر