أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : الشيخ عباس القمي )
24
معدن الجواهر ( نزهة النواظر در ترجمه معدن الجواهر ) ( فارسى )
يكى عالم است و من با او مجادله نميكنم و ديگر جاهل است كه من پاداش نميدهم او را و كلامش را نديده ميگيرم ( 1 ) ديگر گفته كه فضل در دو چيز است دورى از دوستان و بخشيدن با دشمنان و مناسب است اين شعر در اينجا آسايش دو گيتى تفسير اين دو حرفست * با دوستان مروّت با دشمنان مدارا ( 2 ) بعضى گفتهاند كه عرب از دو چيز انسان پى به مقصود او ميبرد يكى از نگاه كردن او و ديگر تكلّم نمودن او و نيز گفتهاند دو چيز از دروغ منفك نميشود يكى وعده بسيار دادن و ديگر بسيار عذر خواستن مترجم گويد اين مطلب بتجربه رسيده كه هر كسى كه كثير المواعد است يعنى بهر كس ميرسد او را وعده ميدهد كه چنين ميكنم يا گاهى كه وعده ميدهد وعدههاى بسيار ذكر مىكند كه چنين و چنان در حق تو خواهم كرد غالبا اين منفكّ از كذب نخواهد بود و همچنين كثرت اعتذار چنانچه اگر خوب تأمّل كنى خواهى يافت كسى كه عذر بسيار ميخواهد مثلا ميگويد ببخشيد ، نفهميدم ، ندانستم ، خيال نميكردم كه چنين ميشد و هكذا اين حرفها غالبا مطابق ما واقع نيست و نيز گفته شده كه هيچ زنى تقرّب نميجويد بسوى خدا به مثل دو چيز يكى اطاعت شوهر خود و ديگر ملازمت بيت و نشستن در خانه شوهر مترجم گويد كه اين مضمون روايات از اهل بيت اطهار است و بهترين صفات زن اين دو صفت است و اكثر خرابيهاى دين و دنياى مردم سببش بيرون رفتن زنها است از خانه به جهت سير و تفرّج و خود آرائى و خود نمائى ايشان و تردّد ايشان بمساجد و عروسيها و عزاخانهها و ساير