أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : الشيخ عباس القمي )
13
معدن الجواهر ( نزهة النواظر در ترجمه معدن الجواهر ) ( فارسى )
علم خود مىكند پس او نجات يافته ، و ديگر آن عالمى است كه ترك علم خود كرده و به آن عمل نميكند پس او هلاكشونده است ( 1 ) و نيز فرمود كه علم بر دو قسم است يكى آن علم است كه در دل جاى دارد و آن علميست كه نفع دهنده است و ديگر علمى است كه بر زبانست و آن حجّت بر بنده است و نيز علم بر دو قسم است يكى علم اديان كه متعلّق بدين و مذهب است و ديگر علم ابدان كه متعلّق به بدن و تن است ( 2 ) و نيز فرمود خير و خوبى نيست در زندگى مگر براى دو كس يكى عالم مطاع كه آنچه گويد بشنوند و اطاعت او كنند و ديگر مستمع و داع يعنى گوشكننده كلام عالم كه حفظ مطلب كند حاصل آنست كه بايد مردم عالم باشند يا متعلّم ( 3 ) و دو حريصند كه سير نميشوند يكى طالب دين است و ديگر طالب دنيا مترّجم گويد كه در روايت ديگر وارد شده كه دو حريصند كه سير نميشوند يكى حريص در مال و ديگر حريص در علم ( 4 ) و نيز فرمود پير مىشود فرزند آدم و جوان و قوى مىشود در او دو صفت يكى حرص و ديگر طول اهل كه آرزوهاى دور و دراز باشد پس گرفت آن حضرت دو سنگى را و افكند يكى را در برابر خود و فرمود اين سنگ بمنزله امل و آرزوى فرزند آدم است پس سنگ ديگر را دنبال او افكند و فرمود اين بمنزله اجل بنى آدم است پس آدمى مىبيند آرزوى خود را و عقب او ميرود و نمىبيند اجل خود را كه در دنبال او مىآيد ( 5 ) و نيز فرمود ايا خبر دهم شما را ببدختترين بدبختان گفتند بلى يا رسول اللَّه فرمود آن كسى است كه جمع شود بر او دو چيز فقر در دنيا و عذاب در عقبى ( 6 ) و نيز فرمود دو خصلت است كه بالاتر