الشيخ الكليني ( مترجم : مصطفوى )

139

الكافي ( أصول كافى ) ( فارسى )

در باره كسى كه ثواب خدا را بر عملى بشنود 1 - امام صادق عليه السّلام فرمود : كسى كه ثوابى را بر عملى بشنود و آن را بجا آورد ، آن ثواب را ببرد . اگر چه چنان كه به او رسيده نباشد . 2 - محمد بن مروان گويد : شنيدم امام باقر عليه السّلام ميفرمود : كسى كه ثواب بر عملى از خدا به او برسد و آن عمل را باميد آن ثواب انجام دهد ، به او ميدهند ، اگر چه حديث چنانچه به او رسيده نباشد . شرح - بمضمون اين دو روايت ، روايات ديگرى هم وارد شده كه به حد استفاضه رسيده است . و مرحوم مجلسى برخى از آنها را در مرآت العقول ذكر مىكند . اين روايات به أخبار من بلغ معروفست و نتيجه و مضمون آنها به تسامح در ادله سنن مشهور گشته است . و حاصل اين روايات اينست كه : چنانچه مسلمانى بشنود يا در كتابى ببيند كه اگر كسى مثلا چنين نمازى را بخواند ، چنان پاداشى در دنيا يا در آخرت به او داده مىشود ، پس اگر او آن نماز را گزارد ، خدا آن پاداش را به او ميدهد . اگر چه واقع و حقيقت چنان نباشد ، و آن گوينده و كتاب دروغى جعل كرده و يا اشتباه كرده باشند ، زيرا كرم و فضل خدا زياد است و به خود اجازه نميدهد كه چون بنده‌ئى به او سوء ظن پيدا كرد و اميدوار شد نااميدش كند ، از اين رو فقهاء و دانشمندان اسلامى گفته‌اند در باره مستحبات لازم نيست كه هميشه دنبال خبرى صحيح و موثق بگرديم ، بلكه باخبار ضعيف و مجهول در اين باره ميتوان استناد كرد ، بخلاف واجبات و محرمات كه جز با خبر صحيح و موثق ثابت نگردد . اخبار من بلغ را اصوليين در باب برائت و احتياط ذكر نموده و برخى از محدثين هم در بيان و شرح اين احاديث تفاصيلى ميدهند و در مقدار دلالت و استفاده اصل استحباب از اين اخبار ، اشكالات و جوابهائى ذكر نموده و نقض و ابرامهائى كرده‌اند كه مناسب اين مختصر نيست به مرآت العقول ج 2 ص 106 رجوع شود .