سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : افتخار زاده )
29
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( تاريخ سياسى صدر اسلام ) ( فارسى )
درگير شد و سر انجام جايى گير آورد و بماند . « 1 » در سال 9 هجرى هيئتى به حضور رسول صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم اعزام داشت و از آن پس روابط دوستانهاى ميان مدينه و آن قبيله برقرار بود . پس از كودتاى سقيفه ، عبد القيس كودتا را به رسميت شناخت چرا كه از پرداختن زكات خوددارى نكرد و با كودتاچيان درگير نشد . گويا همين موضع ، موقعيت آن را در بحرين و فارس تقويت كرد . شاخههايى از اين قبيله شيعه بودند ، چرا كه در سال 36 هجرى در نبرد با ناكثين و قاسطين به يارى امام على عليه السّلام شتافتند ، اما در سال 40 هجرى و ظاهرا پس از شهادت امام على عليه السّلام دست از پيكار كشيدند . « 2 » بنا بر اين هجرت سليم به نوبندگان فارس بدون زمينه و رابطه نبوده است ، چرا كه پس از غلبهء امويان و قتل عام شيعه در سراسر قلمرو خلافت ، شيعيان و علويان حجاز و عراق و شام به ايران روى آوردند . « 3 » وجود شاخه يا شاخههاى شيعى عبد القيس در نوبندگان مىتوانسته پناهگاه مناسبى براى علويان و شيعيان فرارى و متوارى و تحت تعقيب باشد . بديهى است كه موالى هر قبيله عقايد و آداب همان قبيله را داشتهاند ، از اين رو ، موالى عبد القيس نيز شيعه بودهاند هر چند كه در كيفيت تشيع آنان اختلافاتى وجود داشت . « 4 » به همين دليل سليم كوشيد تا ابتدا ابان را شيعهء خالص و مخلصى بسازد و پس از نزديك به يك سال كار عقيدتى - فكرى با وى ، او را آماده پذيرش اسناد نمود . * * *
--> ( 1 ) - همان 2 / 727 . ( 2 ) - همان 2 / 727 ، 728 . + Massignon . L . ; Explication du plan de Kufa . P . 360 . + به گفتهء ماسين ين ؛ پيشينهء شيعى عبد القيس به پيش از سال 30 هجرى مىرسد . اينان به تدريج شيعه شدند . ( 3 ) - ن . ك : منتقلة الطالبيه 13 - 182 . + سر السلسلة العلويه 18 - 68 . و نيز به پژوهشى در اين زمينه : محمود رضا افتخار زاده / زندگى شرف الدين داود الحسنى ( معارف اسلامى . تهران 1375 ش ) . ( 4 ) Massignon ; Ibid . P . 360 . ماسين ين از دو شاخهء شيعى عبد القيس ياد مىكند : بنو صوحان و بهيل ( ؟ )