السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
651
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قضاى حاجت قضاى حاجت : برآوردن نياز ديگران ( - - ) حاجت ) / تَخَلّى ( - - ) تخلّى ) . قضيب - - ) آلت تناسلى قضيّه حقيقي قضيّه حقيقي : مقابل قضية خارجي . قضيّه در اصطلاح علم منطق ، جملهاى خبري وقابل صدق وكذب است كه از سه جزء تشكيل مىشود : موضوع ، محمول ورابطه ( نسبت ميان موضوع ومحمول ) . براي قضية تقسيماتى ذكر كردهاند : به اعتباري به قضية حمليه وشرطية تقسيم شده است . قضية حمليه عبارت است از قضيهاى كه در آن حكم به ثبوت چيزى براي چيزى مىشود ، مانند « ايستادن » براي « زيد » در جمله « زيد ايستاده است » ، يا نفى چيزى از چيزى ، مانند نفى « امانت دارى » از « دروغگو » در مثال « دروغگو امين نيست » وقضية شرطية ، قضيهاى است كه در آن به وجود نسبت ورابطهاى ميان دو قضية يا نبودن آن نسبت حكم مىشود . قضية حمليه به اعتباري به موجبه وسالبه تقسيم مىشود . قضية موجبه بيانگر ثبوت چيزى ( محمول ) براي چيزى ( موضوع ) است . بدون شك ، ثبوت چيزى براي چيزى فرع ثبوت ووجود آن چيز ( موضوع ) است . بنابر اين ، چنانچه موضوع وجود نداشته باشد ، قضية موجبه دروغ خواهد بود ؛ ليكن وجود موضوعِ قضية ، گاه در ذهن است كه به آن قضية ذهني گويند وگاه در خارج لحاظ مىشود ؛ به گونهاى كه خصوص افراد موجود در خارج بالفعل در قضية موضوعاند ، كه به آن قضية خارجي گويند . گاهى نيز وجود موضوع در نفس الامر وواقع لحاظ مىشود ؛ بدين معنا كه حكم بر همه افراد موضوع بار مىشود ، خواه وجود آنها بالفعل باشد يا بالقوة . اين قسم قضيهء حقيقي ناميده مىشود ،
--> ( 1 ) . الكافي ( كلينى ) 1 / 150 و 158 ( 2 ) . الفقه ، من فقه الزهراء عليها السلام 2 / 212 و 4 / 303 ؛ المسائل المنتخبة ( شيرازي ) / 61 ( 3 ) . الفصول المهمة 1 / 253 - 254 ؛ مرآة العقول 7 / 137 ؛ 2 / 167 - 168 ( 4 ) . الكافي ( كلينى ) 1 / 159 .