غير مجتهد صحيح ونافذ نخواهد بود يا علم تقليدى را نيز دربر مىگيرد ودر نتيجة كسى كه از راه تقليد ، علم به احكام شرعي را به دست آورده است ، مىتواند عهده‌دار منصب قضاوت شود ؟ مسئله محل اختلاف است . مشهور اجتهاد را در قاضى شرط مىدانند ؛ بلكه بر آن ادعاى اجماع شده است . 29 بنابر قول به شرط بودن اجتهاد ، آيا تجزّى در اجتهاد كفايت مىكند ويا قاضى بايد مجتهد مطلق باشد ؟ مسئله محل اختلاف است . 30 بنابر قول به عدم جواز قضاوت مقلّد ، آيا براي مجتهد جايز است فردى مقلّد را به منصب قضاوت نصب كند وبه أو اذن در قضاوت بدهد يا نه ؟ برخى آن را جايز دانسته‌اند . 31 8 ) . توانايى نوشتن . بسيارى توانايى بر نوشتن را در قاضى شرط دانسته‌اند . 32 9 ) . بينايى . آيا در قاضى بينا بودن شرط است يا نابينا نيز مىتواند عهده‌دار منصب قضاوت گردد ؟ مسئله اختلافى است . قول نخست به أكثر نسبت داده شده است . 33 10 ) . آزاد بودن ( برده نبودن ) . أكثر فقها آزاد بودن را در قاضى شرط دانسته‌اند . 34 11 ) . ضبط . مقصود از آن غلبه نداشتن فراموشى وسهو بر انسان است . جمعى از فقها ضبط را از صفات قاضى وشرط اهليت وى برشمرده‌اند 35 - - ) ضبط ) . آداب : آداب قضاوت به دو بخش مستحب ومكروه تقسيم مىشود . به تصريح برخى ، بسيارى از آداب دليلي خاص ندارند ؛ ليكن فقها آنها را ذكر كرده‌اند . 36 نمونه‌هايى از آداب قضاوت عبارت‌اند از : الف . مستحبات : 1 ) . سكونت گزيدن قاضى براي قضاوت در مركز شهر . 2 . نشستن در فضاى باز به منظور سهولت دسترسى مردم به قاضى . 3 . پشت به قبله بودن قاضى ورو به قبله نشستن دو طرف دعوا هنگام قضاوت . برخى رو به قبله نشستن قاضى را هنگام قضاوت مستحب دانسته‌اند . 4 . احضار أهل علم هنگام أنشأ وصدور حكم تا در صورت خطا أو را متنبّه سازند .