قضاء تَحكيم - - ) قاضى تحكيم قضاوت قضاوت : داورى كردن ميان مردم به شيوه‌اى خاص . قضاوت يا قضا در لغت در معاني مختلف ، از جمله حكم ، علم ، اعلام واتمام به كار رفته ودر اصطلاح عبارت است از حكم كردن بين مردم براي فيصله وپايان دادن به منازعات واختلافات واستيفاى حقوق آنان وجلوگيرى از پايمال شدن آن . 1 قضاوت از اين جهت كه منصبى از مناصب وشاخه‌اى از رياست عام ثابت براي رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله وجانشينان معصوم آن حضرت مىباشد ، بسيارى از فقها در تعريف آن ، عنوان ولايت بر حكم را به كار برده وگفته‌اند : قضاوت عبارت است از ولايت شرعي بر حكم به جزئيات قوانين شرعي توسط فقيه جامع شرايط بر اشخاصى معيّن براي اثبات واستيفاى حقوق صاحب حق . 2 برخى ديگر ، قضا را به ولايت شرعي بر حكم در مصالح عمومى از جانب امام عليه السّلام 3 وبعضي به ولايت شرعي كه مقتضاى آن نافذ بودن حكم بر دو طرف دعوا وتسلط بر مصالح عمومى است ، تعريف كرده‌اند . 4 دو تعريف آخر أعم از تعريف پيشين است ؛ زيرا احكام صادر در مصالح عمومى

--> ( 52 ) . العروة الوثقى 3 / 638 ( 53 ) . جواهر الكلام 17 / 15 - 16 ( 54 ) . 24 - 25 ( 55 ) . العروة الوثقى 3 / 639 ( 56 ) . 641 - 642 ؛ مستمسك العروة 8 / 500 - 501 ( 57 ) . جواهر الكلام 17 / 27 ؛ مستمسك العروة 8 / 501 ( 58 ) . مستمسك العروة 8 / 514 - 515 ( 59 ) . جواهر الكلام 17 / 35 - 40 ؛ العروة الوثقى 3 / 644 و 646 ؛ موسوعة الخوئي 22 / 210 و 219 ( 60 ) . العروة الوثقى 3 / 640 ( 61 ) . 4 / 441 ؛ مستمسك العروة 10 / 206 - 207 ( 62 ) . الحدائق الناضرة 14 / 152 ( 63 ) . 155 - 157 ؛ العروة الوثقى 4 / 443 ؛ مستمسك العروة 10 / 211 - 212 ( 64 ) . جواهر الكلام 17 / 313 - 314 ؛ العروة الوثقى 4 / 456 ؛ مستمسك العروة 10 / 240 - 241 ( 65 ) . مسالك الأفهام 2 / 151 - 152 ؛ مدارك الأحكام 7 / 82 ؛ جواهر الكلام 17 / 314 ( 66 ) . جواهر الكلام 17 / 320 ( 67 ) . كتاب السرائر 1 / 516 ؛ المهذب 1 / 267 ( 68 ) . العروة الوثقى 4 / 456 - 457 ( 69 ) . تذكرة الفقهاء 8 / 423 - 424 ؛ جواهر الكلام 17 / 304 ؛ جامع المدارك 2 / 281 .