چنانچه نماز واجب در يكى از مكانهاى چهارگانهء تخيير فوت شود ، آيا مكلف در قضاى آن نيز مخيّر بين قصر واتمام است يا قصر متعيّن است وتمام خواندن جايز نيست ويا در صورتي كه بخواهد نماز قضا را در آن أماكن به جا آورد ، مخيّر بين قصر واتمام ودر غير اين صورت ، قصر متعيّن مىباشد ؟ ديدگاهها مختلف است 20 - - ) أماكن اربع ) . خواندن نماز قضا به جماعت ، جايز ، بلكه مستحب است ؛ خواه نماز امام قضا باشد يا ادا . 21 نايب گرفتن براي قضاى نمازهاى فوت شده ، در زمان حيات جايز نيست ؛ حتى اگر مكلّف ناتوان از انجام دادن آن باشد . 22 ترتيب : به قول مشهور ، رعايت ترتيب در قضاى نمازهاى فوت شده ، در صورت علم به ترتيب ، واجب است . بنابر اين ، نمازى كه أول فوت شده ، ابتدأ قضاى آن به جا آورده مىشود وبه همين ترتيب . آيا در صورت جهل به ترتيب نيز رعايت آن واجب است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . قول دوم به أكثر نسبت داده شده است . بنابر قول نخست ، بايد به قدرى نماز فوت شده را تكرار كند تا علم به حصول ترتيب پيدا كند . 23 برخى ، ترتيب را در صورت علم به آن ، تنها در نمازهايى كه در اداى آنها ترتيب شرط است - مانند نماز ظهر وعصر يا مغرب وعشا در يك روز - واجب دانسته‌اند . 24 آيا ترتيب در قضاى نمازهاى فوت شده ، غير از نمازهاى واجب يوميه ، مانند نماز آيات ونيز ميان نمازهاى واجب غير يوميه ونماز يوميه واجب است يا نه ؟ بسيارى آن را واجب ندانسته‌اند . از برخى وجوب رعايت نقل شده است . 25 آيا رعايت ترتيب ميان قضاى نماز يوميهء فوت شده ونماز اداى يوميه واجب است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است 26 كه در بحث بعدى اشاره خواهد شد . مضايقه يا مواسعه : آيا وجوب قضاى نمازهاى واجب يوميه فورى است وبه تأخير انداختن آن بدون عذر جايز نيست يا فورى نيست ؟ اين بحث از مباحث مفصل وپيچيدهء فقهى است كه اختلافات