السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
600
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قصاص ، حتى در صورت رضايت جانى جايز نيست . 8 2 . همسانى در محل : بدين معنا كه درقصاص طرف ، عضو سمت راست در برابر عضو راست وعضو سمت چپ در ازاى عضو چپ قصاص مىشود . بنابر اين ، اگر جانى دست راست كسى را قطع كند ، قصاص در دست راست أو ثابت مىشود نه دست چپش ؛ 9 اما در صورت نبود محل ، بنابر قول مشهور ، قصاص در عضو ديگر ثابت خواهد بود ، مانند آنكه جانىِ فاقد دست راست ، دست راست كسى را قطع كند . در اين صورت ، قصاص در دست چپ أو ثابت مىشود واگر دست چپ نيز نداشته باشد ، قصاص در پاى أو ثابت خواهد بود . 10 بر اين قول ، ادعاى اجماع شده است . 11 به تصريح برخى ، حكم آخر ( ثبوت قصاص در عضو ديگر با عدم وجود محل ) اختصاص به دست وپا دارد ودر ديگر اعضا جارى نمىشود . بنابر اين ، در جنايت بر چشم راست ، چشم راست جانى قصاص مىشود ودر صورت فقدان چشم راست ، دية بر عهده أو ثابت مىگردد وچشم چپ أو قصاص نمىشود . 12 برخى قدما حكم ياد شده را به ساير اعضا از انگشتان دست ، پا ودندانها تعميم دادهاند . 13 3 . همسانى در اصلى وزايد بودن . بنابر اين ، در قصاص طرف ، عضو اصلى در برابر عضو اصلى وعضو زايد در ازاى عضو زايد قصاص مىشود ، مگر آنكه جانى عضو همسان با عضو قطع شده مجنىٌّ عليه نداشته باشد ، كه در اين صورت ، عضو غير همسان أو به شرط يكى بودن محل آن با عضو آسيب ديده ، قصاص مىشود . در اينكه ما زاد دية عضو اصلى بر عضو زايد نيز در صورت قصاص عضو زايد ، از جانى گرفته مىشود يا نه ، دو احتمال مطرح است . 14 4 . انتفاى تغرير : از ديگر شرايط قصاص طرف ، انتفاى تغرير به جان يا ديگر اعضاى جانى است ؛ بدين معنا كه قصاص عضو جانى ، براي جان يا عضو ديگر أو زيان آور نباشد . بنابر اين ، در صورت خطرآفرين بودن ، قصاص ساقط