السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
583
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
چنانچه فردى بر انجام دادن كارى قسم بخورد ؛ سپس معلوم شود كه خلاف آن كار بهتر از آن است ، مىتواند قسمش را بشكند وكفّارهاى بر آن مترتّب نمىشود . 37 3 . بايد فعلِ قسم خورنده باشد نه فعلِ ديگرى . بنابر اين ، اگر بگويد : قسم به خدا بايد اين كار را انجام دهى ، چنين قسمي نه در حق قسم خورنده منعقد مىشود ونه در حق ديگرى . 38 4 . وقوع آن ممكن باشد . بنابر اين ، قسم بر فعلى كه عقلًا يا شرعاً ويا عادتاً امكان پذير نيست ، منعقد نمىشود ، مانند آنكه بگويد : به خدا قسم مىخورم كه در آسمان پرواز كنم . چنين قسمي لغو مىباشد . بلكه اگر متعلق قسم هنگام قسم ممكن باشد ؛ ليكن پس از آن ، قسم خورنده ناتوان از آن گردد ، قسم منحل مىشود ، مانند آنكه قسم بخورد در اين سال حج مىگزارد ودر أيام حج ، از گزاردن آن ناتوان گردد . 39 چنانچه كسى براي كارى كه قسم خورده وقتي مشخص نكند ، زمان آن ما دام العمر خواهد بود وحنث قسم تحقق نمىيابد ، مگر هنگام غلبهء ظن بر عدم امكان انجام دادن آن پس از اين وقت . در اين صورت ، بايد متعلق قسم را قبل از آن زمان به جا آورد ودر صورت تأخير ، مرتكب گناه شده است ، واگر قبل از به جاآوردن آن بميرد ، چنانچه از كارهايى باشد كه قضا دارد ، قضاى آن از طرف وى انجام مىشود . 40 حنث قسم : شكستن قسمي كه كفّاره درپى دارد ، با مخالفت اختياري با سوگندى كه ياد كرده ، تحقق مىيابد ، مانند آنكه قسم بخورد به فلان شهر نمىروم ؛ سپس با اختيار خود به آن شهر رود . اگر با اكراه واجبار با قسم خود مخالفت كند ، حنث محقق نمىشود . همچنين اگر از روى فراموش كردن قسم يا جهل ، كارى را كه قسم خورده انجام دهد ، حنث محقق نمىشود . 41 كسى كه بر انجام دادن يا ترك كارى سوگند خورده است ، شكستن سوگند أو تنها توسط خود أو محقق مىشود نه ديگرى . بنابر اين ، اگر قسم بخورد كه