أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً ؛ 2 سپس دلهايتان بعد از آن سخت شد ؛ همانند سنگ يا از آن سخت‌تر » . در روايات ، قساوت قلب از خصلتهاى انسان شقى وسبب دورى از خدا واز لشكريان جهل شمرده شده است ؛ 3 چنان كه خشكى أشك ، نشانهء قساوت قلب ، وفزونى گناه منشأ آن بيان شده است . 4 قساوت قلب به معناى ايجاد عوامل پيدايى آن ، از قبيل ارتكاب محرّمات وگناهان بويژه گوش دادن غنا ( - - ) غناء ) ونوشيدن خون وشراب حرام است ؛ 5 چنان كه ايجاد عواملي كه ارتكاب آنها كراهت دارد ، مكروه است ، مانند پرخورى ، 6 پرگويى ، 7 چهل روز پياپى گوشت خوردن ، 8 شغل قرار دادن برخى كارها ، از قبيل سربريدن حيوانات . 9 در روايات از أموري به عنوان عوامل رقّت قلب ونرم شدن دل ياد شده است ، مانند نوازش كردن يتيم ، 10 خوردن عدس ، 11 حضور در قبرستان وانديشه در مرگ وقيامت 12 ورفتن به حج . 13 قسط - - ) تقسيط قسم قَسْم : تقسيم همخوابى ميان همسران . قَسْم ، مصدرِ قَسَمَ به معناى قسمت كردن آمده است ودر اصطلاح عبارت است از تقسيم شبها ميان همسران جهت همخوابى . 1 از احكام آن در باب نكاح سخن گفته‌اند . حكم : هر يك از زوج وزوجه حقوق واجبي بر گردن ديگرى دارد كه حق قسْم يكى از آنها است . اين حق ، دو طرفه است وهر يك از زوج وزوجه مىتواند آن را از طرف خود ساقط كند ؛ ليكن قبول آن بر طرف ديگر واجب نيست وحق أو محفوظ است . 2

--> ( 1 ) . مرآة العقول 10 / 77 ؛ مجمع البحرين ، واژهء « قسا » ( 2 ) . بقره / 74 ( 3 ) . الكافي ( كلينى ) 1 / 21 ؛ وسائل الشيعة 16 / 44 - 46 ( 4 ) . وسائل الشيعة 16 / 44 ؛ 17 / 314 ؛ 24 / 100 ؛ بحار الأنوار 79 / 141 ( 5 ) . مستدرك الوسائل 12 / 94 ( 6 ) . الكافي ( كلينى ) 2 / 114 ( 7 ) . مستدرك الوسائل 16 / 347 ( 8 ) . الروضة البهية 3 / 218 ( 9 ) . من لا يحضره الفقيه 1 / 188 ( 10 ) . وسائل الشيعة 25 / 127 ( 11 ) . الدعوات / 279 ( 12 ) . علل الشرائع 2 / 404 . ( 13 ) . علل الشرائع 2 / 404 .