قرينه ظني - - ) قرينه قرينه عقلي قرينه عقلي : از اقسام قرينه . قرينه عقلي ، قرينه‌اى است كه از راه عقل به دست مىآيد ، مانند حكم عقل به قبح تكليف ناتوان كه قرينه بر اختصاص حكم شارع به غير ناتوان يا بر معذور بودن ناتوان خواهد بود . قرينه عقلي ، همچون قرينهء لفظي در موارد حجّيت عقل ( - - ) عقل ) مراد از خطابات شارع را مشخص مىكند . 1 - - ) قرينه ) قرينه قاطعه - - ) قرينه قرينه لبّى قرينه لُبّى : مقابل قرينه لفظي . قرينه لبّى عبارت است از آنچه از جنس غير لفظ كه در تعيين وتبيين مقصود جدّى متكلم از كلام نقش دارد ، مانند اجماع ، ضرورت عقلي ، مناسبات عرفى ، فعل وتقرير امام عليه السلام وسيره . همه اين أمور ، قراين لبّىاند كه با اضافه به خطاب شرعي ، مفاد آن را از جهت تخصيص يا تعميم ويا برگرداندن آن از ظهور أولى به ظهور ثانوي ، تبيين وتعيين مىكنند ، مانند اينكه خطابي بدين مضمون وارد شود : هر روز جمعه غسل كن . ظاهر اين خطاب ، وجوب غسل در روز جمعه است ؛ ليكن در صورت وجود اجماع بر عدم وجوب آن ، اين اجماع قرينهء لبّى بر عدم اراده وجوب از امر به غسل مىشود . 1 از اين عنوان در أصول فقه سخن گفته‌اند . قرينهء لبّى ، همچون قرينه لفظي ( - - ) قرينهء لفظي ) به متصل ومنفصل تقسيم مىشود . تفاوت قرينه لبى با قرينه لفظي اين است كه قراين لبّى چون از جنس لفظ نيستند ، اطلاق ندارند تا در موارد شك به اطلاق آنها تمسك شود ؛ بلكه به قدر متيقن از آنها اكتفا مىشود ؛ بر خلاف قراين لفظي كه اطلاق دارند . 2

--> ( 1 ) . أجود التقريرات 2 / 347 - 348 ؛ أصول الفقه 1 / 140 - 142 . ( 1 ) . المعجم الأصولي 2 / 380 ( 2 ) . 380 ؛ معجم مفردات أصول الفقه المقارن / 228 .