ممكن از آيات ديگر قرائت كند واگر هيچ نمىداند ، تهليل ، تكبير ويا تسبيح بگويد . آيا در اين صورت واجب است قرائت ديگر آيات قرآن يا ذكر به مقدار حمد باشد يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 10 در صورت ناتوانى از قرائت وذكر ، به قول مشهور ، ترجمه كفايت مىكند . 11 بر نمازگزار لآل ومانند أو كه از تلفظ عاجز است ، به جماعت خواندن نماز واجب نيست وبه مقدار ممكن اكتفا مىكند وبنابر قول مشهور ، زبان خود را به نيّت وقصد قرائت حركت مىدهد . برخى اشارهء با دست را نيز به آن افزوده‌اند . 12 بنابر قول مشهور ، گفتن آمين پس از قرائت حمد جايز نيست وموجب بطلان نماز مىشود . بر عدم جواز ادعاى اجماع شده است 13 - - ) آمين ) . قرائت سوره : به قول مشهور قرائت يك سورهء كامل پس از حمد در نمازهاى دو ركعتي ودو ركعت نخست نمازهاى سه وچهار ركعتي از نمازهاى واجب ، واجب است . 14 برخى قرائت سوره پس از حمد را مستحب دانسته‌اند . 15 بنابر قول به وجوب سوره ، قرائت آن در حال ضرورت وعذر ، مانند تنگى وقت ، عدم امكان ياد گرفتن ، بيمارى وخوف واجب نيست ؛ چنان كه در نمازهاى مستحب ، واجب نمىباشد . 16 قرائت عزائم : قرائت سوره‌هايى كه سجدهء واجب دارند از روى عمد در نمازهاى واجب بنابر قول مشهور ، حرام است 17 - - ) عزائم ) . چنان كه قرائت سوره‌هاى طولانى كه خواندن آنها موجب فوت شدن وقت نماز مىشود ، جايز نيست ودر صورتي كه در اثنا متذكر شود ، بايد به سوره‌اى كوتاه عدول كند . 18 نمازگزار بايد سوره را پس از حمد بخواند وچنانچه قبل از آن بخواند ، واجب است پس از حمد اعاده كند ويا سوره‌اى ديگر بخواند واگر اين كار از روى عمد انجام گيرد ، بنابر قول جمعى ، نماز باطل مىشود . چنانچه تقديم سوره بر حمد از روى سهو باشد وپس از اتمام حمد متذكر گردد ، بايد سوره را اعاده كند ؛ ليكن در اينكه حمد را نيز بايد اعاده نمايد يا نه ، اختلاف مىباشد . 19