السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
478
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
ليكن تا قبل از قبض ، ضمان آن بر عهدهء فروشنده وموجر است وپس از قبض ، ضمان از عهدهء آن دو ساقط است وبه خريدار ومستأجر انتقال مىيابد . قبض گاهى تعيين كنندهء كلى ثابت در ذمّه است ، مانند نذر ، كفّاره وساير ديون ونيز تعيين كنندهء أموال مشاع است ، پس از آنكه صاحب سهم ، سهم خود را قبض مىكند . قبض در مثل زكات وخمس از سوى مستحق ، موجب برائت ذمّهء فرد بدهكار به أو مىشود . قبض گاهى نيز موجب ضمان مىشود ، مانند قبض مال ديگرى بدون اذن أو . چنان كه در مواردى همچون حيازت مباحات از قبيل شكار كردن ، جمعآورى هيزم ومانند آن ، سبب ملكيت قبض كننده خواهد شد . 11 قبض ما في الذمّه : آنچه در ذمّهء فرد مىباشد در حكم قبض ومحكوم به احكام آن است ؛ هرچند در ظاهر قبضى صورت نگرفته باشد . بنابر اين ، چنانچه فردى بدهكارِ كسى باشد وطلبكار بدهى را بابت زكات يا خمس حساب كند ، احكام قبض بر آن جارى وذمّهء دو طرف برى مىشود ؛ هرچند قبضى صورت نگرفته باشد . 12 قبض واذن : در قبض ؛ أعم از ابتدايى واستدامهاى ( حكمي ) ، اذن كسى كه اذنش معتبر است ، مانند مالك ، وكيل ، ولىّ ، وصى وحاكم ، لازم است وبدون اذن أو ، قبض صحيح نيست واثرى بر آن مترتب نمىشود . 13 قبضه قبضه : واحد اندازه ؛ يك مشت . از آن به مناسبت در بابهاى صلات ، زكات وحج سخن رفته است . بلند بودن محاسن بيشتر از يك قبضه مكروه است . به گفتهء برخى ، مراد از قبضه
--> ( 1 ) . مجمع البحرين ، واژهء « قبض » ( 2 ) . العناوين 2 / 256 ( 3 ) . الحدائق الناضرة 22 / 143 ؛ جواهر الكلام 28 / 9 - 11 ( 4 ) . العناوين 2 / 257 ( 5 ) . الحدائق الناضرة 22 / 261 ( 6 ) . مفتاح الكرامة 18 / 286 ؛ جواهر الكلام 28 / 166 ( 7 ) . جواهر الكلام 23 / 341 ( 8 ) . 24 / 289 ( 9 ) . 25 / 99 - 100 ( 10 ) . العناوين 2 / 258 ( 11 ) . العناوين 2 / 258 ( 12 ) . 265 ( 13 ) . 266 .