السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

469

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

كسى كه در درخت ويا محصولى با ديگرى شريك است ، پس از تخمين زدن مجموع سهام ، سهم خود از محصول را در ازاى بخشي معيّن از همان محصول به شريكش واگذار مىكند . 2 عنوان ياد شده به مناسبت در باب تجارت آمده است . قباله ومحصول : شريك ؛ مالك باشد يا زارع ، مىتواند محصول مشترك را پس از ظاهر شدن آن وقابليت تخمين ، تخمين بزند وسهمى معيّن از محصول را براي شريك ، وباقي مانده را براي خودش قرار دهد ؛ هرچند بعد معلوم شود سهم شريك بيشتر ويا كمتر بوده است . اين گونه قرارداد بنابر قول مشهور ، عقدي مشروع ولازم است ؛ هرچند در ماهيت آن اختلاف مىباشد كه بيع است يا صلح ويا عقدي مستقل با عنوان « تقبيل » . 3 چنانچه بيع باشد ، از بيع محاقله ( - - ) بيع محاقله ) ومزابنه ( - - ) بيع مزابنه ) كه باطل‌اند ، مستثنا خواهد بود . همچنين از لزوم مغايرت بين ثمن ومثمن در بيع براي پرهيز از ربا ( - - ) ربا ) مستثنا است . واگر صلح ويا عقدي مستقل باشد ، به طور يقين ، بدون اشكال خواهد بود ومشكل بيع را نخواهد داشت . 4 صيغهء قباله : بنابر قول به استقلال عقد قباله ، در اينكه نياز به صيغهء خاص دارد وصيغهء آن به لفظ تقبيل وتقبّل است ويا صلح ويا نياز به صيغهء خاص ندارد وهر لفظي كه دلالت بر تقبّل كند كفايت مىكند ويا أصولا نياز به صيغه ندارد وصرف رضايت دو طرف بر مفاد آن كافى است ، مسئله محل اختلاف مىباشد . 5 شرايط : 1 ) . تخمين بايد بعد از به بار نشستن محصول باشد ؛ به گونه‌اى كه بتوان اندازهء آن را تخمين زد . 6 2 . بنابر قول مشهور ، مقدار معيّنى كه براي شريك قرار داده مىشود ، بايد از همان محصول باشد . بنابر اين ، تخمين زدن محصول وقرار دادن مقدار معيّنى در ذمّه از جنس آن محصول صحيح نيست . 7 3 . به قول مشهور ، استقرار اين معامله مشروط به سلامت محصول است . بنابر اين ، اگر به آفت آسمانى ويا زمينى تلف شود ، از جيب همهء شركا رفته است . 8