بعضي ديگر گفته‌اند : مقصود از حق در قاعده أعم از حقي است كه بر ذمّهء أو وحقي كه براي أو بر ذمّهء ديگرى است . بنابر اين ، در موارد ثبوت حق براي أو بر ذمّهء ديگرى وخوف ضايع شدن آن پس از وفاتش ، وصيت كردن واجب خواهد بود . 2 برخى نيز حق را به معناى وجوب وصيّت مطلقا گرفته ووصيّت كردن را در هر حال واجب دانسته‌اند . 3 مستند قاعده : بر اعتبار قاعدهء ياد شده به بعضي آيات 4 وروايات كه عنوان قاعده از بعض آنها گرفته شده ، استناد كرده‌اند . 5 قاعدهء وفاى به عقود - - ) قاعدهء لزوم قاعدهء الوقتُ حائلٌ - - ) قاعدهء حيلوله قاعدهء الوقوف قاعدهء الُوقُوفُ عَلى حَسَبِ ما يُوقِفُها أهلُها : از قواعد فقهى . اين قاعده برگرفته از روايتي وعبارت است از اينكه موقوفات بر حسب آنچه واقفان وقف كرده‌اند ، اداره مىشوند . اين قاعده در برخى كتابهاى قواعد فقهى معاصران مطرح ودر باب وقف بدان استناد شده است . مفاد قاعده : هر چيزى كه بر أساس قواعد شرعي وقف شده باشد ، بايد در چارچوب شرايط وخصوصياتى كه واقف مقرر كرده است ؛ أعم از مورد مصرف ، موقوف عليهم ومتولى وناظر وقف ، اداره شود . 1 مستند قاعده : بر اعتبار وحجّيت قاعدهء ياد شده به روايات ، از جمله روايتي با مضمون قاعده از امام حسن عسكرى عليه السلام كه مىفرمايد : « الوقوفُ على حَسَبِ مايَقِفُها أهلُها ان شاء اللَّه » استناد كرده‌اند . 2 قاعدهء الوقوف عند الشبهة قاعدهء الوُقُوفُ عِندَ الشبهة : از قواعد فقهى .

--> ( 1 ) . الحدائق الناضرة 3 / 351 ( 2 ) . جامع المقاصد 1 / 351 ؛ غاية المراد ( حاشية الارشاد ) 2 / 505 ( 3 ) . مفتاح الكرامة 19 / 613 ( 4 ) . بقره / 180 ( 5 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 6 / 221 - 222 . ( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 4 / 229 - 231 والكافي ( كلينى ) 7 / 37 . ( 2 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 4 / 229 - 231 والكافي ( كلينى ) 7 / 37 .