السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

278

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

از قاعدهء ياد شده در برخى كتب در بر دارندهء قواعد فقهى سخن گفته ودر فقه در بابهايى نظير مضاربه ، طلاق ، لعان واقرار به آن استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : مفاد قاعده ، عدم ترتب اثر بر انكار پس از اقرار است . بنابر اين ، اگر كسى نزد قاضى به چيزى اقرار كند ، سپس آن را انكار نمايد ، انكار أو پذيرفته نيست . 1 استثنا : مسئله رجم از قاعدهء ياد شده استثنا شده است ؛ بدين معنا كه اگر كسى به عمل موجب رجم ( زناى محصنه ) اقرار وسپس آن را انكار كند ، رجم از أو ساقط وحدّ تازيانه بر أو جارى مىشود . 2 مدرك قاعده : بر اعتبار وحجيت قاعدهء ياد شده به روايات ونيز اجماع استدلال واستناد شده است . 3 - - ) قاعده اقرار ) قاعدهء عدم ضَمان امين قاعدهء عدم ضَمان امين [ قاعدهء ائتمان ؛ قاعدهء استيمان ] : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده كه صورت كامل آن « عدمُ ضَمانِ الأمين إلا مَعَ التَّعدى أو التَّفريط » است ، از مشهورترين ومهم‌ترين قواعد فقهى به شمار رفته وعبارت است از ضامن نبودن امين نسبت به مال أمانتي كه تلف شده يا دچار نقص گشته است . 1 از اين قاعده در كتب قواعد فقهى به تفصيل بحث كرده‌اند ؛ چنان كه در أبواب مختلف فقهى از عبادات ومعاملات به آن استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : مقصود از ضمان در قاعدهء ياد شده ، جبران خسارت با پرداخت مثل آنچه تلف شده ودر صورت عدم امكان مثل ، قيمت آن از سوى امين مىباشد . مقصود از امين كسى است كه مال ديگرى را با اذن مالك يا كسى كه در حكم مالك است ، مانند وكيل وولىّ ويا خداى تعالى در دست دارد . به مالي كه با اذن در اختيار كسى قرار گرفته است ، مال

--> ( 1 ) . مائة قاعدة فقهية / 165 - 166 ؛ القواعد الفقهية ( فاضل ) / 77 ( 2 ) . جواهر الكلام 41 / 291 ؛ مهذب الاحكام 27 / 256 ؛ مائة قاعدة فقهية / 165 - 166 ( 3 ) . مائة قاعدة فقهية / 165 .