جريان قاعده نسبت به كسى كه پس از خواندن نماز عصر يا عشا يا در وقت اختصاصى عصر يا عشا ، در خواندن نماز ظهر يا مغرب شك مىكند ، محل بحث واختلاف است . 6 آيا قاعدهء حيلوله در غير نماز از ساير عبادات ، جارى مىشود يا نه ؟ مسئله محل بحث است . 7 مستند قاعده : مستند قاعده حيلوله ، روايت صحيح ياد شده است . مفاد روايت مورد اتفاق وتسالم فقها است . 8 قاعدهء الخَراجُ بالضَمان قاعدهء الخَراجُ بالضَمان : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده بر گرفته از حديث نبوي منقول از طريق عامه است 1 واز قواعد مشهور ميان آنان به شمار مىرود . برخى فقهاى اماميه نيز در بعضي موارد به آن استناد كرده‌اند . از آن در باب تجارت ورهن ونيز برخى كتب قواعد فقهى سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : در مفاد قاعده واينكه مراد از خراج در ازاى ضمان چيست ، ديدگاهها مختلف واحتمالاتى مطرح است ، از جمله : 1 ) . مقصود از خراج ، مالياتى است كه حاكم اسلامى بر مسلمانان مقرر كرده است ، مانند زكات وخمس ومقصود از ضمان ، تعهدات حاكم در برابر مسلمانان واداره شؤون مربوط به ايشان است . 2 2 . مراد از خراج ، ماليات بسته شده بر زمينهاى خراجى از سوى حاكم اسلامى ومراد از ضمان ، ضمان زمينهاى خراجى به سبب تقبّل ( - - ) قباله ) واجاره است . 3 بنابر احتمال نخست ، مفاد قاعده چنين است كه ماليات در ازاى تعهدات ومسئوليتهايى است كه حاكم اسلامى در برابر مسلمانان دارد كه عبارت است از تدبير أمور آنان ، تأمين نيازهايشان واقدام نسبت به آنچه كه صلاح دولت وملت در آن است .

--> ( 1 ) . مائة قاعدة فقهية / 126 ؛ موسوعة الخوئي 16 / 154 ؛ مباني منهاج الصالحين 5 / 125 ( 2 ) . وسائل الشيعة 4 / 283 ( 3 ) . موسوعة الخوئي 16 / 154 - 155 ( 4 ) . 20 / 220 ؛ الاجتهاد والتقليد ( صدر ) / 361 ( 5 ) . موسوعة الخوئي 19 / 88 ( 6 ) . 18 / 111 - 117 ؛ مهذب الاحكام 8 / 216 - 218 ( 7 ) . موسوعة الخوئي 22 / 170 - 171 ؛ مهذب الاحكام 8 / 215 - 216 ( 8 ) . مائة قاعدة فقهية / 126 - 127 .