خاص بر جواز آن وجود دارد ، مانند استفاده از روغن نجس در چراغ براي روشنايى ( - - ) استصباح ) ؟ مسئله محل اختلاف است . بر قول نخست به ادله‌اى از جمله قاعدهء حل الانتفاع بمافى الأرض استناد شده است . 4 مستند قاعده : مستند قاعده ، آيهء شريفهء پيش گفته مىباشد . قاعدهء حِلّيت قاعدهء حِلّيت [ أصل إباحة ؛ أصل حلّيت ] : از قواعد فقهى . قاعدهء حلّيت از قواعد مشهور فقهى وعبارت است از اينكه هرگونه تصرف ، مباح وحلال است ، مگر آنكه حرمت ومنع آن ثابت شده باشد . از اين قاعده در أصول فقه ونيز برخى كتابهاى دربردارندهء قواعد فقهى سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : قاعدهء حليّت ، وظيفهء عملىاى مكلّف را هنگام شك در مباح بودن تصرف در چيزى ، همچون خوردن ، نوشيدن ، پوشيدن ، فروختن وخريدن ، مشخص مىكند ودر تمامى أبواب فقه ؛ أعم از عبادات ومعاملات جارى مىشود . 1 ماهيت قاعده : قاعدهء حلّيت از أصول عملي اى است كه با وجود اماره رجوع به آن جايز نيست وتنها در فرض نبود اماره بر حلّيت يا حرمت وشك در آن ، به قاعده رجوع مىشود . 2 قلمرو جريان : بدون شك ، قاعدهء حلّيت واباحه در شبهات موضوعي تحريمى جارى مىشود ، مانند آنكه سركه يا شراب بودن مايعى مشكوك باشد ويا گوشتى ميان گوشت گوسفند وخرگوش مردد باشد . 3 آيا قاعدهء حلّيت در شبهات حكمي تحريمى نيز جارى مىشود يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . 4 قاعدهء حلّيت در موارد علم اجمالي جارى نمىشود ، مانند آنكه حرام ميان دو چيز مردد باشد وخارج از آن دو نباشد . 5

--> ( 1 ) . بقره / 29 ( 2 ) . كتاب المكاسب 1 / 82 - 83 ؛ ايصال الطالب 1 / 167 ؛ ما وراء الفقه 7 / 59 و 82 ( 3 ) . مصباح الفقاهة 1 / 128 ( 4 ) . كتاب المكاسب 1 / 82 ) .