السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
202
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
تأخير انداختن آن ، حتى در صورت احتمال زوال عذر قبل از پايان وقت ، واجب نخواهد بود . 2 ديدگاهها : ديدگاهها در جواز وعدم جواز به جا آوردن عبادت در أول وقت براي صاحبان عذر مختلف است . جمعى مبادرت را جايز دانستهاند ؛ 3 هر چند در صورت داشتن اميد به بر طرف شدن عذر تا قبل از پايان وقت ، تأخير مستحب مىباشد ؛ 4 جز معذورى كه به جهت دسترسى نداشتن به آب براي وضو يا غسل ، وظيفهاش تيمم است ( - - ) تيمم ) ، كه بنابر قول أكثر ، بلكه مشهور ، در فرض احتمال دادن رفع عذر ويافتن آب در وقت ، بايد تيمم را به تأخير بيندازد وبا تنگ شدن وقت ونيافتن آب در آخر وقت ، مجاز به تيمم خواهد بود . 5 برخى ، مبادرت را جايز ندانسته وتأخير تا آخر وقت را واجب دانستهاند . 6 جمعى وجوب تأخير را مقيّد كردهاند به صورتي كه اميد يا احتمال زوال عذر تا پيش از انقضاى وقت مىرود ؛ 7 ليكن بعضي از قائلان به اين قول ، بر خلاف ديدگاه أكثر فقها ، مبادرت به تيمم را در أول وقت صحيح وجايز شمردهاند . 8 محل جريان قاعده : محل جريان قاعدهء ياد شده هر جايى است كه زمان گزاردن تكليف وسيع باشد وبراي مكلف عذرى پيش آيد كه نتواند همهء اجزا وشرايط مأمورٌبه را مراعاة كند ؛ خواه وسعت وقت ما دام العمر باشد ، مانند قضاى نمازهاى روزانه ، بنابر قول به مواسعه ، يا محدود به زماني خاص ، مانند نمازهاى واجب روزانه كه هر كدام محدود به زماني خاص است ؛ مگر مواردى كه به دليل خاص از شمول قاعده خارج شده است . برخى اعذار عبارتاند از عذر كامل گرفتن وضو وغسل ، مانند جبيره ( - - ) جبيره ) ؛ عذر شستن لباس نجس ودسترس نداشتن به لباسى ديگر براي نماز ؛ عذر نداشتن لباس پوشاننده عورت ؛ عذر مكان به جهت نجس بودن آن ؛ عذر فقدان آب براي وضو يا غسل ؛ عذر بيمارى تكرر ادرار يا مدفوع ؛ عذر ناتوانى از ايستادن در نماز وعذر در افعال وشرايط حج وعمره . 9