قاعدهء ياد شده هر چند در كتب دربر دارندهء قواعد فقهى نيامده است ، ليكن در فقه ، باب طهارت از آن به عنوان قاعدهء ياد شده ومورد بحث قرار گرفته است . مفاد قاعده : متنجّس عبارت است از چيز پاكى كه بر اثر ملاقاة با عين نجاست ، نجس شده باشد ؛ مايع باشد يا جامد ومقصود از تنجيس متنجّس آن است كه همان گونه كه شئ پاك بر اثر ملاقاة با عين نجاست ، نجس مىشود ، با ملاقاة با متنجّس نيز نجس مىگردد ، مانند آنكه كسى كه دستش را كه با ترشّح ادرار نجس شده ، پس از خشك شدن ادرار وعرق كردن دست ، به بدن خود بمالد كه بدن وى نيز همچون دستش نجس مىشود . مشهور متنجّس را همچون عين نجاست ، نجس كننده مىدانند . 1 مقابل مشهور ، برخى گفته‌اند : تنها عين نجاست ، نجس كننده است ؛ اما متنجّس پس از زوال عين نجاست از آن ، با ماليدن ومانند آن - هرچند مرطوب باشد - موجب نجس شدن نمىشود . 2 بعضي گفته‌اند : مقصود قائلان به اين قول ، أجسام جامدى است كه بر اثر ملاقاة عين نجاست نجس شده است ، نه مطلق متنجّسات ، حتى مايعات . بنابر اين ، متنجّس مايع نزد همهء فقها موجب نجس شدن مىشود ؛ 3 هرچند از برخى ، نجس كننده نبودن متنجّسات مطلقا ، حتى مايعات ، نقل شده است . 4 مستند قاعده : بر اعتبار اين قاعده به اجماع ، معروفيت وشهرت آن نزد متشرعه واخبار متعدد استدلال واستناد شده است . 5 - - ) نجاست ) قاعدهء تَنزيل قاعدهء تَنزيل : از قواعد فقهى . قاعدهء فوق ، عبارت است از اينكه شير دادن ، در حصول محرميّت ، به منزلهء نَسَب مىباشد . از آن در باب نكاح سخن گفته‌اند .

--> ( 1 ) . العروة الوثقى 1 / 167 ؛ مستمسك العروة 1 / 479 ( 2 ) . كتاب السرائر 1 / 163 ؛ مفاتيح الشرائع 1 / 75 ؛ رساله هاى خطى فقهى ( البرهان المؤسس ) / 484 ( 3 ) . مصباح الفقيه 8 / 13 ( 4 ) . 34 ( 5 ) . 14 .