السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
109
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
اجاره : اگر كسى أجير شود كه كارى را در زماني معيّن انجام دهد ، مانند اينكه لباسى خاص را در روزى معيّن بدوزد ، سپس در آن زمان كار را انجام ندهد ، در صورتي كه اعتبار زمان خاص قيد اجاره باشد ، اجاره باطل واگر شرط باشد ، اجاره صحيح است ؛ هرچند مستأجر مىتواند عقد را فسخ كند . 11 مزارعه : اگر مالك در عقد مزارعه ( - - ) مزارعه ) نوعي خاص از كشت - مثلا گندم - را معيّن كند وعامل نوعي ديگر - مثلا برنج - را بكارد ، در صورتي كه تعيين آن نوع به گونهء قيد در عقد مزارعه باشد ، مالك مىتواند اجرت زمين ونيز خسارتي را كه بر زمين وارد آمده ، از عامل بگيرد ؛ اما اگر به گونهء شرط باشد ، مالك ميان امضاى عقد وفسخ آن مخيّر است . 12 مستند قاعده : قاعدهء انتفاء مقيّد با انتفاء قيد ، از بديهيات وضروريات عقلي شمرده شده است . 13 قاعدهء انتفاء موقّت به انتفاء وقت قاعدهء انتفاء موقّت به انتفاء وقت : از قواعد عقلي كاربردى در فقه . قاعدهء ياد شده عبارت است از اينكه عملِ داراى وقت خاص با پايان يافتن وقت آن ، زمان به جا آوردن آن عمل نيز به پايان مىرسد . اين عنوان در كلمات بعضي آمده ودر بابهاى مختلف ، از جمله صلات ، زكات وحج به آن استناد شده است . مفاد قاعده : به جا آوردن بعضي اعمال واجب بر مكلّف ، محدود به وقتي معيّن است ، مانند نمازهاى واجب يوميه وروزهء ماه رمضان ؛ خواه وقت آن توسط شارع مقدس تعيين شود ، مانند موارد
--> ( 1 ) . حاشية المكاسب ( يزدى ) 2 / 137 - 138 ؛ هداية الطالب 3 / 494 ( 2 ) . موسوعة الخوئي 30 / 87 ؛ تفصيل الشريعة ( الحج ) 2 / 75 ( 3 ) . مصباح الفقيه 8 / 233 ؛ مهذب الاحكام 4 / 421 ؛ 8 / 29 و 182 ( 4 ) . جواهر الكلام 3 / 215 ( 5 ) . المهذب البارع 1 / 349 - 350 ( 6 ) . مدارك الأحكام 4 / 98 ( 7 ) . مصباح الهدى 10 / 448 ( 8 ) . مهذب الاحكام 10 / 366 ( 9 ) . 11 / 330 ( 10 ) . 12 / 116 ( 11 ) . سؤال وجواب يزدى / 322 - 323 ( 12 ) . تحرير الوسيلة 1 / 637 - 638 ( 13 ) . منية الطالب 3 / 250 ؛ هداية الطالب 3 / 608 ؛ شرح العروة ( حائري ) 3 / 426 .