در نگرشى ديگر براى فقه شيعه نه مرحله ذكر شده كه عبارت‌اند از عصر تبيين و تفسير يا عصر معصومان عليهم السّلام ؛ عصر محدثان ؛ عصر آغاز اجتهاد ؛ عصر كمال اجتهاد ؛ عصر تقليد ؛ عصر نهضت دوبارهء مجتهدان ؛ عصر پيدايى مسلك اخباريان ؛ عصر جديد استنباط و عصر كنونى . 10 و سرانجام برخى ، تطورات فقه شيعه را در شش مرحله خلاصه كرده‌اند : تأسيس ؛ شكوفايى و رشد ؛ استقلال ؛ افراط و تفريط ؛ اعتدال و كمال . 11 تقسيم مباحث : فقها مباحث فقهى را به شيوه‌هاى گوناگون عرضه كرده‌اند . معروف‌ترين روشها كه پس از قرن پنجم توسط محقق حلّى در « شرائع الاسلام » صورت گرفته ، عبارت است از تقسيم مباحث فقهى به عبادات ، عقود ، ايقاعات و احكام . مبناى اين تقسيم - بنابر گفتهء برخى - اين است كه مسائل فقهى يا دربارهء امور آخرتى است يا امور دنيايى . دستهء نخست « عبادات » اند ، مانند نماز و روزه . دستهء دوم يا نيازمند لفظ و عبارت‌اند و يا چنين نيست . بخش دوم « احكام » اند ، مانند قصاص و ديات . مسائلى كه نيازمند لفظ و عبارت‌اند يا قوامشان به دو طرف است و يا به يك طرف . نوع اول « عقود » است ، مانند بيع ، اجاره و نكاح و نوع دوم « ايقاعات » ، مانند طلاق و عتق . فيض كاشانى در مفاتيح الشرائع مباحث فقهى را به دو بخش « فن عبادات و سياسات » و « فنّ عادات و معاملات » تقسيم كرده است . برخى معاصران با نقد تقسيم بندى معروف و متداول ، ابواب فقهى را ضمن چهار بخش عبادات ، اموال ، سلوك و رفتار شخصى و آداب عمومى آورده‌اند . 12 ترتيب مباحث : ترتيب مباحث فقهى در همهء متون يكسان نيست ؛ ليكن در بيشتر آنها ، نخست ابواب مربوط به عبادات ، سپس عقود و ايقاعات و در بخش پايانى مباحث ارث و احكام جزايى از قبيل حدود ، قصاص و ديات مطرح شده است .