فقه فقه : علم به احكام شرعى فرعى از ادلّهء تفصيلى . فقه در لغت به معناى فهم ، فطانت و درك دقيق و عميق آمده است و حقيقت آن شكافتن و گشودن است و فقيه به كسى گويند كه احكام را مىشكافد و بررسى مىكند و معضلات و گره‌هاى آن را مىگشايد . 1 واژهء فقه در قرآن و سنّت كاربرد گسترده‌اى دارد و به همان معناى لغوى ؛ يعنى فهم عميق از معارف و آموزه‌هاى اسلامى به كار رفته و اختصاص به حوزهء خاصى از دين ندارد ؛ ليكن به تدريج در اصطلاح فقها اين واژه به شاخه‌اى خاص از علوم دينى ( احكام شرعى فرعى ) اختصاص يافته است ؛ از اين رو ، فقه در اصطلاح فقها عبارت است از علم به احكام شرعى فرعى از ادلهء تفصيلى آن . 2 اقسام احكام شرعى : احكام شرعى به دو بخش كلى تكليفى و وضعى تقسيم مىشود . احكام تكليفى عبارت است از بايدها و نبايدهاى الزامى و غير الزامى كه به‌طور مستقيم مرتبط با فعل مكلف است و به پنج نوع واجب ، مستحب ، حرام ، مكروه و مباح تقسيم مىگردد ( - - ) حكم تكليفى ) . احكام وضعى به‌طور مستقيم مرتبط با فعل مكلف نيست و بيشتر موضوع حكم تكليفى قرار مىگيرد ، مانند طهارت و نجاست كه وصف اعيان خارجى است و يا صحّت و فساد كه وصف اعمال عبادى و يا عقود و ايقاعات قرار مىگيرد 3 ( - - ) حكم وضعى ) . مقصود از « فرعى » در شناسه ، آن دسته از احكام شرعى است كه به افعال و اعمال مكلف تعلق مىگيرد . با اين قيد ، مسائل اعتقادى كه از اصول دين به شمار مىرود از حوزهء علم فقه خارج مىشود . از اين گونه مسائل در علم كلام و مانند آن بحث مىشود . مقصود از « ادلهء تفصيلى » منابع فقه‌اند كه احكام شرعى فرعى از آنها به دست مىآيد و عبارت‌اند از كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل ( - - ) ادلهء اربع ) .