السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

677

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

ارث بردن فرزند در رحم منوط به اين است كه زنده به دنيا بيايد . از نشانه‌هاى زنده به دنيا آمدن ، استهلال او است ( - - ) استهلال ) . زنا زاده از نظر شرع فرزند به شمار نمىرود و در نتيجه احكام ارث در حق او جارى نمىشود ( - - ) زنازاده ) ؛ چنان كه فرزندى كه زوج با لعان او را از خود نفى كرده است ، از يكديگر ارث نمىبرند ؛ بلكه ارث تنها ميان او و مادرش ثابت است ( - - ) لعان ) . بيرون آوردن جنين از رحم : چنانچه مادر بميرد ، اما جنين در رحم وى زنده باشد ، سمت چپ شكم مادر شكافته و فرزند بيرون آورده مىشود ؛ سپس محل شكافته شده دوخته و پس از آن ، ميّت غسل داده و كفن مىشود . 26 تصرف در مال فرزند صغير : بدون شك پدر بر فرزند نابالغ و نيز اموال او ولايت دارد و مىتواند با آن اموال براى او تجارت كند و يا آنها را براى تجارت به عنوان مضاربه و مانند آن به ديگرى بدهد . البته در اينكه جواز تصرف منوط به وجود مصلحت در آن است يا نداشتن مفسده كفايت مىكند ، هرچند دربردارندهء مصلحت نباشد ، اختلاف است . در حكم ياد شده جدّ پدرى نيز ملحق به پدر است . 27 قبض پدر به منزلهء قبض فرزند : در معاملات و نيز اموالى كه به كودك بخشيده مىشود ، دريافت عوض يا مال توسط پدر به منزلهء دريافت فرزند است . از اين رو ، در مواردى كه قبض موجب لزوم مىشود ، مانند هديه مادر يا برادر ، با قبض پدر ، از طرف فرزند لزوم محقق مىشود و بازپس گرفتن آن جايز نخواهد بود . ساير احكام مترتب بر قبض نيز همين حكم را دارد 28 ( - - ) اقباض ) . ربا ميان پدر و فرزند : بين پدر و فرزند ربا نيست ؛ بدين معنا كه براى هر يك جايز است از ديگرى ربا بگيرد . از برخى قدما نقل شده است كه تنها براى پدر جايز است از پسر خود ربا بگيرد و عكس آن جايز نيست . حكم ياد شده نسبت به مادر جارى نمىشود 29 ( - - ) ربا ) .