السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
668
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
ضربه زدن به مهاجم در حال فرار ، مانند دزد ضمانآور است . 15 چنانچه كسى ، ديگرى را جلوى درندهاى بيندازد و او نتواند هرچند با فرار كردن ، خود را نجات دهد و كشته شود ، قصاص ثابت است . 16 بركسى كه ديگرى را در آتش افكنده و او به سبب ناتوانى از فرار سوخته و مرده است ، قصاص ثابت مىشود . 17 آتش زدن خانه به قصد سوزاندن ساكنان آن ، در صورت عدم امكان فرار براى آنان و كشته شدن ، قتل عمد به شمار رفته و بر آتش افروز قصاص ثابت است . 18 در ثبوت ديه بر كسى كه ديگرى را ترسانده و او به سبب آن فرار كرده و هنگام فرار بر اثر برخورد با چيزى و يا افتادن از پرتگاهى مرده است ، اختلاف است . 19 برخى ميان صورتى كه عقل و اختيار فرد به سبب ترس زايل شود و صورتى كه زايل نشود ، تفصيل داده و در صورت نخست ضمان [ ديه ] را ثابت دانستهاند . 20 به تصريح برخى ، اگر رزمندهاى قبل از تقسميم غنايم از جبهه فرار كند ، از غنيمت سهمى نمىبرد . 21 اگر اسير مسلمان پيش از اتمام جنگ از چنگ دشمن فرار كند و براى جنگيدن به سپاه اسلام بپيوندد ، از غنيمت سهم مىبرد . 22 به گفتهء برخى ، اگر رزمندهاى دشمن در حال فرار را بكشد ، مستحق سلب ( - - ) سلب ) او نخواهد بود . 23 عامل پس از اتمام كار و تحويل مورد جعاله ، مستحق اجرت مىگردد ؛ از اين رو ، در ازاى يافتن گمشدهاى كه پيش از تحويل فرار كرده است ، استحقاق اجرت ندارد . 24 حيوان حلال گوشت وحشى در صورتى با آلات شكار حلال مىشود كه قدرت بر فرار داشته باشد . بنابر اين ، بچه آهويى كه نمىتواند فرار كند با آلات شكار حلال نمىشود ، بلكه تنها با ذبح حلال مىگردد . 25 ( - - ) برده فرارى )
--> ( 1 ) . جواهر الكلام 41 / 652 - 653 * ( 2 ) . 21 / 63 *