در تعلّق خمس به جواهر به دست آمده از غواصى ، گذشت سال شرط نيست ؛ بلكه به محض دستيابى به آن در صورت رسيدن به حدّ نصاب ، خمس واجب مىشود . 16 در خمس جواهر به دست آمده ، پرداخت عين لازم نيست ؛ بلكه دادن قيمت آن نيز كفايت مىكند . 17 به قول اكثر فقها بر عنبر استخراج شده از دريا با غواصى ، حكم غواصى جارى مىشود ؛ اما عنبرى كه از روى آب گرفته مىشود ، حكم معدن ( - - ) معدن ) را دارد 18 ( - - ) عنبر ) . غوره غوره : حبه‌هاى نارس و ترش مزهء انگور . از آن در بابهاى طهارت ، زكات و تجارت سخن گفته‌اند . غوره و نيز آب آن با جوشيدن نجس نمىشود و خوردن آن حلال است . 1 چنانچه همراه غوره چند حبهء انگور باشد ، در صورت صدق آب غوره بر آب گرفته شده از آن و شيرين نبودن آن ، با جوشيدن نيز پاك و خوردن آن حلال است . 2 كشمش جزء نه چيزى است كه به آنها زكات تعلق مىگيرد . زمان تعلق ( واجب شدن ) زكات در كشمش بنابر قول مشهور ، غوره شدن انگور است . 3 بُدُوّ صَلاح ( - - ) بدوّ صلاح ) در انگور ، رسيدن به مرحلهء غوره است . 4 به قول مشهور ، فروختن ميوهء درخت پيش از بدوّ صلاح ، باطل و پس از آن صحيح است . 5

--> ( 1 ) . سداد العباد / 214 ؛ مستند العروة ( الخمس ) / 108 * ( 2 ) . تذكرة الفقهاء 5 / 419 ؛ الحدائق الناضرة 12 / 343 * ( 3 ) . مختلف الشيعة 3 / 320 * ( 4 ) . 320 ؛ جامع عباسى / 102 * ( 5 ) . البيان / 345 ؛ الحدائق الناضرة 12 / 344 * ( 6 ) . الحدائق الناضرة 12 / 345 * ( 7 ) . البيان / 345 * ( 8 ) . مسالك الافهام 1 / 463 ؛ غنائم الايام 4 / 311 ؛ كشف الغطاء 4 / 203 ؛ جواهر الكلام 16 / 41 ؛ كتاب الخمس ( شيخ انصارى ) / 67 * ( 9 ) . جواهر الكلام 16 / 42 ؛ كتاب الخمس ( شيخ انصارى ) / 67 - 68 * ( 10 ) . جواهر الكلام 16 / 43 * ( 11 ) . كشف الغطاء 4 / 204 ؛ جواهر الكلام 16 / 43 * ( 12 ) . جواهر الكلام 16 / 43 ؛ العروة الوثقى 4 / 254 * ( 13 ) . مختلف الشيعة 3 / 322 - 323 ؛ رياض المسائل 5 / 252 ؛ كتاب الخمس ( شيخ انصارى ) / 69 ؛ العروة الوثقى 4 / 252 ؛ مستند العروة ( الخمس ) / 115 * ( 14 ) . غنائم الايام 4 / 310 ؛ جواهر الكلام 16 / 41 ؛ العروة الوثقى 4 / 252 * ( 15 ) . جواهر الكلام 4 / 42 * ( 16 ) . غاية المرام 1 / 291 ؛ غنائم الايام 4 / 354 * ( 17 ) . البيان / 346 ؛ مدارك الاحكام 5 / 376 * ( 18 ) . تذكرة الفقهاء 5 / 420 ؛ الدروس الشرعية 1 / 261 ؛ مدارك الاحكام 5 / 377 .