اما اگر اين كار را كرده باشد ، كفايت مىكند ، به شرط آنكه عين تلف شده باشد ؛ زيرا با بقاى عين در هر حال بايد عين باز گردانده و به مستحق داده شود . 14 برخى در صورت تلف شدن عين ، دهندهء آن را مطلقا ضامن ندانسته‌اند . 15 ديات : در وجوب ديه بر عاقله ( - - ) عاقله ) غنى بودن وى شرط است ؛ از اين رو ، بر عاقلهء فقير ديه واجب نمىشود . 16 غناء غِناء : آواز . كلمات لغويان و نيز فقها در تعريف و بيان حدّ غنا بسيار پراكنده است ؛ از اين رو ، فقها براى شناخت ماهيت آن بحثهاى زيادى كرده و در اين موضوع رساله‌هاى مستقلى نگاشته‌اند . « رسالة فى تحريم الغناء » ، نوشتهء محقق سبزوارى ( م 1090 ه . ق ) ، « رسالة فى الغناء » ، نگاشتهء شيخ حر عاملى ( م 1104 ) و « رسالة فى الغناء » ، اثر محمد اسماعيل خواجويى ( م 1171 يا 1173 ه . ق ) از جمله اين رسائل است . در اين نوشتار ابتدا به نقل كلمات لغويان در تعريف غنا و سپس كلمات فقها پرداخته مىشود . قبل از آن ياد آورى دو نكته لازم است : نخست ؛ غناء به كسر « غ » و « الف » ممدود ، اسم مصدر است ؛ از اين رو ، تعريف آن به معناى مصدرى ، همچون خوانندگى درست نيست . مصدر آن « تغنّى » است كه به معناى آواز خواندن و خوانندگى مىباشد . آنچه موضوع حكم قرار گرفته تغنّى است . غِنا به كسر « غ » و « الف » مقصور به معناى بىنيازى و توانگرى است . 1

--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « غنو » * ( 2 ) . العروة الوثقى 4 / 99 ؛ مستمسك العروة 9 / 212 - 213 و 218 - 219 * ( 3 ) . جمل العلم و العمل / 125 ؛ المبسوط 1 / 255 * ( 4 ) . مستمسك العروة 9 / 221 - 223 * ( 5 ) . العروة الوثقى 4 / 107 * ( 6 ) . جواهر الكلام 15 / 328 * ( 7 ) . 328 ؛ مصباح الهدى 10 / 183 * ( 8 ) . جواهر الكلام 15 / 329 - 331 ؛ العروة الوثقى 4 / 108 ؛ مستمسك العروة 9 / 236 - 238 * ( 9 ) . تحرير الاحكام 1 / 413 ؛ منتهى المطلب 8 / 387 - 389 * ( 10 ) . تذكرة الفقهاء 8 / 298 * ( 11 ) . 20 / 110 ؛ وسائل الشيعة 9 / 379 * ( 12 ) . تذكرة الفقهاء 20 / 111 * ( 13 ) . تحرير الاحكام 4 / 40 - 41 * ( 14 ) . مسالك الافهام 11 / 297 - 298 * ( 15 ) . كشف الغطاء 4 / 85 * ( 16 ) . المبسوط 7 / 177 ؛ المهذب 2 / 504 ؛ كتاب السرائر 3 / 333 .