غنا به كسر « غ » و « الف » مقصور در لغت به معناى بىنيازى و ثروت آمده است . 1 معناى اصطلاحى آن به قول مشهور ، عبارت است از توانايى مالى در تأمين هزينهء زندگى خود و اعضاى خانواده در طول سال . بنابر اين ، از نظر شرع بر فاقد چنين توانايىاى « غنى » صادق نيست ؛ بلكه فقير محسوب مىگردد ( - - ) فقر ) . البته توانايى مالى اعم است از اينكه شخص ، مقدار هزينهء يك سال را يك جا داشته باشد يا آنكه داراى شغل و كسبى درخور شأن خود باشد كه بتواند با آن زندگى خود و خانواده‌اش رادر طول سال تأمين نمايد . 2 از احكام عنوان ياد شده در بابهاى زكات ، خمس ، حج ، جهاد ، صدقات ، نكاح ، كفّارات و ديات سخن گفته‌اند . زكات : از شرايط مستحق زكات - جز موارد استثنا شده - فقر است ؛ از اين رو ، براى غنى ، گرفتن زكات جايز نيست . 3 دادن زكات به فقير تا حدى كه از فقر خارج و غنى گردد ، جايز است . همچنين به قول مشهور ، دادن زكات به وى بيش از مقدار غنا ( هزينهء سال ) نيز به صورت دفعى - و نه تدريجى - جايز مىباشد . 4 چنانچه به كسى به گمان اينكه فقير است زكات بدهد و سپس معلوم شود كه غنى بوده است ، در صورت بقاى عين آن نزد گيرنده ، بايد برگردانده شود و در صورت تلف ، مثل يا قيمت آن از وى گرفته مىشود ، به شرط آنكه گيرنده به زكات بودن مال دريافتى عالم باشد ؛ اما اگر جاهل به آن بوده است ، به قول برخى ، ضمانى متوجه وى نيست 5 ( - - ) زكات ) . از برخى نقل شده كه در صورت جهل گيرنده به زكات بودن آن ، گرفتن مال از او حتى در صورت بقاى عين جايز نيست . 6 برخى در فرض جهل تفصيل داده و گفته‌اند : چنانچه زكات دهنده ، مال را به عنوان هديه داده باشد ، ضمانى متوجه گيرنده نيست . در غير اين صورت ، او ضامن است ؛ خواه زكات دهنده به زكات بودن آن تصريح كرده ، اما گيرنده بدان توجه نكرده باشد يا آنكه به اجمال گذاشته باشد . 7