السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
579
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
غسل مسّ ميّت غسل مسّ ميّت : از غسلهاى واجب . غسل مسّ ميّت ، غسلى است كه به سبب لمس بدن ميّت بر لمس كننده واجب مىشود . از احكام آن در باب طهارت سخن گفتهاند . حكم تكليفى : به قول مشهور ، بر كسى كه بدن مردهاى را پس از سرد شدن و پيش از غسل دادن او لمس كرده ، واجب است غسل كند . از برخى قدما استحباب آن نقل شده است . 1 به قول مشهور ، لمس قطعهء جدا شده از انسان ؛ اعم از مرده و زنده ، در صورتى كه استخوان داشته باشد ، موجب غسل است . 2 آيا مس ميّت ، همچون جنابت و حيض ، حدث اكبر به شمار مىرود و در نتيجه تمامى اعمال مشروط به طهارت ، از قبيل نماز ، طواف ، روزه ، دخول و مكث در مسجد ، منوط به انجام دادن غسل مس ميّت مىباشد يا حدث اصغر محسوب مىگردد و تنها اعمال مشروط به وضو ، مانند نماز و دست زدن به خطهاى قرآن منوط به آن است و يا حدث به شمار نمىرود ، بلكه واجبى مستقل است ، مانند غسل احرام و جمعه نزد قائلان به وجوب آن ؟ مسئله محل اختلاف است . قول نخست منسوب به مشهور است . 3 از وجوب غسل مسّ ميّت ، لمس بدن معصوم عليه السّلام و شهيد و نيز بنابر قول جمعى ، لمس بدن كسى كه پيش از اجراى حد يا قصاص غسل ميّت كرده ، استثنا شده است . در اين موارد مسّ ميّت موجب غسل نمىشود . 4 بنابر اينكه غسل مسّ ميّت واجبى مستقل نباشد ، وجوب آن غيرى و شرطى خواهد بود ؛ يعنى براى انجام دادن عمل واجب مشروط به طهارت ، همچون نماز وطواف واجب ، واجب است ؛ چنان كه شرط اعمالى كه مشروط به طهارت است ، مىباشد ، مانند خواندن نماز مستحب ؛ 5 ليكن بنابر قول به حدث اصغر بودن مس ميّت ، داخل شدن در مسجد و مشاهد مشرّفه و نيز قرائت سورههاى داراى سجدهء واجب ، جايز است و مشروط به غسل كردن نيست . 6