السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

558

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

چگونگى : غسل به دو گونه انجام مىشود : ترتيبى و ارتماسى . 1 . غسل ترتيبى : در غسل ترتيبى بنابر قول مشهور ابتدا سر و گردن ، سپس سمت راست و پس از آن سمت چپ بدن شسته مىشود . بر ترتيب ياد شده ادعاى اجماع نيز شده است . برخى ترتيب ميان سمت چپ و راست را واجب ندانسته‌اند . 5 ترتيب ميان اعضا شرط واقعى است ؛ از اين رو ، غسل كردن بر خلاف ترتيب ياد شده ، حتى از روى جهل يا سهو موجب بطلان غسل خواهد بود . 6 به قول مشهور ، ترتيب در هر عضو ؛ به معناى آغاز كردن از بالا به پايين ، واجب نيست . بنابر اين ، شستن از پايين به بالا نيز جايز است ؛ 7 چنان كه موالات نيز ؛ به معناى پى درپى شستن اعضا و نيز فاصله نينداختن ميان آنها به حدّى كه عضو قبلى خشك شود ، واجب نخواهد بود . 8 2 . غسل ارتماسى : مقصود فروبردن يكبارهء تمامى بدن در آب است . لازم است همهء بدن در يك لحظه زير آب قرار بگيرد . بنابر اين ، چنانچه قبل از فرورفتن كامل بدن در آب ، بعض بدن بيرون آب بماند ، كفايت نمىكند . 9 آيا در غسل ارتماسى لازم است همه يا بخشى از بدن از بيرون آب به قصد غسل در آب فرو برده شود يا نه ؛ بلكه اگر همهء بدن زير آب باشد و نيّت غسل كند ، كافى خواهد بود ؟ مسئله اختلافى است . چنان كه بنابر قول دوم ، آيا حركت دادن بدن در زير آب به قصد غسل ، واجب است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف مىباشد . 10 واجبات : مقصود امورى است كه تحقق و صحّت غسل منوط به آنها است . اين امور عبارت‌اند از : 1 . نيّت ؛ يعنى قصد تقرب به خدا . بنابر اين ، غسل بدون قصد قربت باطل است . 11 2 . استمرار نيّت تا پايان غسل . 12 3 . شستن همهء بدن ؛ به گونه‌اى كه نزد عرف شستن صدق كند . به تصريح برخى ، شستن با جريان دادن آب بر پوست ، هرچند با كمك دست و مانند آن تحقق مىيابد . 13