السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
546
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
تلقّى رُكبان ؛ يعنى بيرون رفتن از شهر به منظور استقبال كاروانهاى تجارتى بيرون شهر ، به قول مشهور مكروه است . 5 در روايات ، حدّ تلقّى ركبان كه از آن نهى شده ، كمتر از يك غدوه يا يك روحه ذكر شده است . 6 بنابر اين ، چنانچه مقدار خروج بيشتر از يك غدوه ( چهار فرسخ ) باشد ، مصداق سفر خواهد بود و تلقى ركبان به شمار نمىرود ؛ ليكن در اينكه حدّ اكثر تلقّى چهار فرسخ ( يك غدوه ) است يا كمتر از آن - بر حسب اختلاف روايات - اختلاف مىباشد . مشهور قائل به قول نخستاند 7 ( - - ) تلقّى ركبان ) . غدّه غُدّه : هر نوع زايدهء غير قابل خوردن در ميان گوشت . از احكام آن در بابهاى نكاح ، صيد و ذباحه ، حدود و تعزيرات سخن گفتهاند . حكم تكليفى : آيا خوردن غدهء ( دشول ) بدن حيوان حلال گوشتى كه ذبح شده ، حرام مىباشد يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . مشهور قائل به حرمت آنند . 1 بنابر قول به عدم حرمت ، خوردن آن مكروه مىباشد . 2 حكم وضعى : با وجود غدّهء مانع آميزش در شرمگاه زن ، براى زوج با شرايطى حق فسخ نكاح ثابت است ( - - ) قرن ) . انسان بالغ عاقلى كه در سر يا بدنش غدّه وجود دارد ، چنانچه از پزشك بخواهد آن را بردارد و بر اثر برداشتن آن توسط پزشك بميرد ، بر عهدهء پزشك ديه ثابت نمىشود ، مگر آنكه برداشتن آن غالبا منجر به مرگ شود و پزشك از آن آگاه باشد . اگر دارندهء غدّه نابالغ باشد و با برداشتن آن توسط پزشك ، كودك بميرد ، در صورتى كه پزشك ولىّ كودك باشد ، ديه بر عهدهء او است . همچنين است - به تصريح برخى - اگر پزشك غير ولى باشد و اين كار را بدون اجازهء ولى انجام داده باشد . 3
--> ( 1 ) . جواهر الكلام 1 / 209 - 211 * ( 2 ) . 214 - 216 * ( 3 ) . المعتبر 1 / 60 ؛ معالم الدين ( قسم الفقه ) 1 / 259 ؛ الحبل المتين / 123 ؛ كشف اللثام 1 / 323 * ( 4 ) . كتاب السرائر 1 / 70 * ( 5 ) . جواهرالكلام 22 / 470 - 471 * ( 6 ) . وسائل الشيعة 17 / 442 - 443 * ( 7 ) . مختلف الشيعة 5 / 43 - 44 .