السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
540
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
غاليه غاليه : عطرى معروف ، فراهم آمده از روغن بان ، مشك ، عنبر ، عود و غير آن 1 ( - - ) عطر ) . غانِم - - ) غنيمت غايب - - ) غيبت غايت غايت : آنچه نهايت حكم ، موضوع و يا متعلق به آن محدود شده است / هدف . غايت به معناى نخست ، مانند « كعبين » كه در آيهء شريفه « . . . وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ » 1 موضوع حكم ؛ يعنى « أَرْجُلَكُمْ » مقيد به آن شده است . به موضوع يا متعلق و يا حكم مقيّد به غايت « مُغَيّا » گفته مىشود . از آن در اصول فقه بحث كردهاند . اصوليان در بارهء غايت از دو حيث بحث كردهاند : نخست ؛ اينكه آيا غايت مطلقا حكم مغيا را دارد يا در صورت وجود قرينه يا در جايى كه غايت از جنس مغيا باشد ؛ يا تفصيل بين ادات غايت و اينكه اگر ادات غايت « حتى » باشد ، غايت داخل در مغيّا است ؛ اما اگر « الى » باشد داخل نيست و يا ضابطهء خاصى وجود ندارد و تنها با وجود قراين مىتوان تشخيص داد كه غايت داخل در مغيّا و يا خارج از آن است و با نبود قراين ، به اصول عملى مراجعه مىشود ؟ مسئله اختلافى است . 2 برخى گفتهاند : اين اختلاف نظرها در فرضى است كه غايت ، غايت موضوع يا متعلق آن باشد ، نه غايت حكم . 3 دوم ؛ اينكه آيا مفاد تقييد به غايت - قطع نظر از قراين و شواهد - انتفاى حكم از پس از غايت است يا نه ؟ ( - - ) مفهوم ) . از معناى دوم غايت در فقه ، در بابهاى طهارت ، صلات و بعضى ابواب عقود ، همچون بيع و اجاره سخن گفتهاند . طهارت : آيا در صحّت وضو قصد غايتى كه به جهت آن امر به وضو شده ، شرط است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 4 صلات : مسافرى كه غايت سفرش حرام باشد ، مانند سفر براى دزدى ، نمازش تمام است و بايد روزهاش را بگيرد 5 ( - - ) سفر ) .
--> ( 1 ) . الوافى 6 / 707 ؛ مرآة العقول 17 / 254 و 22 / 423 ؛ مجمع البحرين ، واژهء « غلو » .