صحيح ؛ خبر - - ) حديث صحيح صحيح و اعم صحيح و اعم : از مباحث اصولى . صحيح و اعم عبارت است از وضع الفاظ عبادات و معاملات براى خصوص معناى صحيح آنها يا اعم از صحيح و فاسد . از آن در مباحث الفاظ اصول فقه سخن گفته‌اند . آيا مراد از الفاظ عبادات ، همچون صلات و زكات ، و معاملات از قبيل بيع در كاربرد شارع ، معناى صحيح آن است ؛ يعنى عبادت و معامله‌اى كه اجزا و شرايط آن تام مىباشد ؛ به گونه‌اى كه به كار بردن لفظ در معناى ناقص ( فاقد جزء يا شرط معتبر ) مجاز خواهد بود ، يا مراد از آن اعم از صحيح و فاسد است . در نتيجه اطلاق آن بر فرد ناقص نيز حقيقت خواهد بود ؟ اصوليان اختلاف نظر دارند . ثمرهء بحث در تمسك به اصالة الاطلاق ظاهر مىشود . بنابر قول اعمى ، در صورت شك در معتبر بودن قيد يا شرطى در مأموربه ، مانند شك در جزئيت سوره براى نماز ، براى نفى قيد يا شرط به اصالة الاطلاق تمسك مىكنيم ؛ چون فرض اين است كه عنوان صلات بر فاقد سوره نيز صادق است و تنها در معتبر بودن قيد شك داريم كه با اصالة الاطلاق نفى مىشود ؛ ليكن بنابر قول صحيحى ، علاوه بر شك در صحّت نماز ، صدق عنوان صلات بر مصداق فاقد سوره نيز مشكوك است . بنابر اين ، نمىتوان به اصالة الاطلاق تمسك كرد ؛ بلكه بايد به مقتضاى اصل احتياط يا برائت - بنابر اختلاف ديدگاهها در مسئله - عمل نمود . 1 البته ثمرهء ياد شده تنها در الفاظ عبادات ظاهر مىشود و در الفاظ معاملات تفاوت در خور توجهى ميان دو قول وجود ندارد . 2

--> ( 1 ) . مجمع البحرين و القاموس المحيط ، واژهء « صحن » * ( 2 ) . مختلف الشيعة 8 / 322 ؛ مسالك الافهام 12 / 21 ؛ جواهر الكلام 36 / 262 - 263 . ( 1 ) . اصول الفقه 1 / 33 - 35 ؛ محاضرات فى اصول الفقه ( مسلسل 43 ) 1 / 152 ؛ اجود التقريرات 1 / 50 * ( 2 ) . اصول الفقه 1 / 38 - 39 .