السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

516

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

سهم شوهر ( نصف ) به يك سوم كاهش مىيابد . عمر پس از مشورت با گروهى ، نقص را بر همه به نسبت سهمشان وارد كرد . از ابن عباس نقل كرده‌اند كه به اين حكم اعتراض كرد و گفت : اگر وارثانى را كه خدا مقدم كرده ، مقدم داشته و وارثانى را كه خدا مؤخر داشته ، مؤخر مىداشتند ، هيچ گاه عول لازم نمىآمد . 4 محل اختلاف : عول تنها در ميان وارثانى كه مقدار ارث آنان در قرآن كريم تعيين شده رخ مىدهد . آن نيز تنها در فرض وجود زوج يا زوجه با ديگر ورثهء فرض بر ( دختر يا دختران و خواهر يا خواهران پدرى و مادرى يا پدرى ) در برخى موارد تحقق مىيابد ، مانند اينكه وارثان ، زوج ، پدر و مادر و دختر يا زوجه ، پدر و مادر و دو دختر باشند . بنابر ديدگاه فقهاى امامى زوج يا زوجه و نيز پدر و مادر تمامى سهم خود را برمىدارند و باقى مانده به دختر يا خواهر ميّت مىرسد . بنابر اين ، نقصان در سهم دختران يا خواهران پدرى و مادرى يا پدرى خواهد بود . 5 ضابطه كلّى : ضابطه كلّى در ورود نقص بر وارثان از ديدگاه شيعه فرضى است كه در قرآن كريم براى وارثان مقرر شده است . اگر براى وارث تنها يك فرض مقرر شده باشد ، مانند دختران ، نقص متوجه او مىشود ؛ اما اگر براى وارث ، دو فرض - فرض كم و فرض زياد - مقرر شده باشد ، مانند زوج و زوجه و مادر و برادران مادرى ، نقص متوجه او نمىگردد و در نتيجه از سهم تعيين شده چيزى كاسته نمىشود . 6 عويل عَويل : بلند كردن صدا به گريه 1 ( - - ) فرياد ) . عهد عهد : التزام و تعهد به انجام دادن يا ترك كارى .

--> ( 1 ) . الإنتصار / 561 * ( 2 ) . مسالك الافهام 13 / 107 ؛ الانوار اللوامع 14 / 458 * ( 3 ) . كشف الرموز 2 / 442 ؛ جواهر الكلام 39 / 105 - 106 * ( 4 ) . الخلاف 4 / 73 - 76 ؛ مسالك الافهام 13 / 108 - 113 * ( 5 ) . جواهر الكلام 39 / 109 - 110 * ( 6 ) . التنقيح الرائع 4 / 156 . ( 1 ) . مجمع البحرين ، واژهء « عول » .