و بر آنان سخت نگيرد و در صورتى كه مالى به او برسد و امر داير باشد بين هزينه كردن آن بر خانواده يا صدقه دادن بعض آن به نيازمند ، افضل آن است كه آن را براى خانواده‌اش خرج كند . 2 ( - - ) جهد مقل ) عنف عُنف : خشونت و بىرحمى . عنف در لغت به معناى خشونت و بى رحمى در برابر رفق و مدارا است . 1 اين واژه با اضافهء زنا به آن ( زناى به عنف ) در كلمات معاصران ، از جمله استفتائات آمده است و به معناى زنا كردن با توسل به زور ، اجبار و تهديد و بدون رضايت زن مىباشد . زناى به عنف در كلمات فقها تحت عنوان زنا به اجبار و اكراه مطرح شده و در روايات با عنوان « غصب فرج » آمده است . 2 حدّ زناى به عنف ، قتل زناكار است ؛ خواه محصن باشد يا غير محصن 3 ( - - ) احصان ) . زناى به عنف موجب ثبوت مهر المثل ( - - ) مهر المثل ) بر زانى است ؛ خواه زن باكره باشد يا غير باكره . 4 در زناى به عنف ، اگر زن در مقام دفاع از خود مرد را به قتل برساند ، ديه‌اى بر عهدهء او نيست . 5 به تصريح برخى ، چنانچه عنف از ناحيه زن باشد و او با توسل به خشونت و تهديد ، مرد را وادار به زنا كند ، حكم زناى به عنف بر زن جارى نمىشود . 6 ( - - ) زنا ) عنفقه عَنفَقَه : موهاى زير لب زيرين . برخى لغويان آن را به موهاى بين زير لب و چانه معنا كرده‌اند . 1 البته اين اختلاف تأثيرى در حكم آن ندارد ؛ زيرا حكم دربردارنده موهاى صورت است و

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 9 / 430 * ( 2 ) . لوامع صاحبقرانى 6 / 46 ؛ غنائم الايام 4 / 398 ؛ كلمة التقوى 6 / 172 . ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « عنف » * ( 2 ) . وسائل الشيعة 28 / 108 - 109 * ( 3 ) . جواهر الكلام 41 / 315 ؛ مجمع المسائل 3 / 194 ؛ جامع المسائل ( فاضل ) 1 / 494 ؛ استفتائات جديد ( مكارم ) 2 / 489 و 510 * ( 4 ) . كتاب السرائر 3 / 436 ؛ فقه الامام جعفر الصادق 5 / 270 * ( 5 ) . جواهر الكلام 43 / 87 * ( 6 ) . استفتائات جديد ( مكارم ) 1 / 351 .