السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

501

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

استفاده از عنبر ، مشك و عود به بوييدن ، خوردن و يا زدن به بدن و لباس بر محرم ( - - ) احرام ) حرام و موجب كفّاره است . البته مشهور خصوصيتى براى عطرهاى ياد شده نمىبينند و هرگونه عطرى را بر محرم حرام مىدانند 6 ( - - ) عطر ) . خمس در عنبر واجب است . به قول مشهور ، رسيدن به حدّ نصاب شرط وجوب خمس در عنبر است ؛ ليكن در مقدار نصاب آن اختلاف است . بنابر قول اكثر فقها ، نصاب عنبر استخراج شده از دريا با غواصى يك دينار است ؛ اما عنبر به دست آمده از روى آب يا ساحل ، حكم معدن را دارد . برخى در صورت دوم ، نصاب را معتبر ندانسته‌اند . 7 از برخى قدما نقل شده كه نصاب عنبر مطلقا نصاب معدن ( بيست دينار ) است . 8 برخى نصاب را مطلقا در وجوب خمس معتبر ندانسته‌اند . 9 بنابر عدم اعتبار نصاب در عنبر ، آيا وجوب خمس در عنبر از جهت الحاق آن به درآمد كسب است يا عنوانى مستقل مىباشد ؟ مسئله محل اختلاف است . بنابر قول نخست ، وجوب خمس پس از كسر مئونهء سال خواهد بود ، بر خلاف قول دوم . 10 عنت عَنَت : به سختى و مشقت افتادن . معناى لغوى عنت عبارت است ازسختى و مشقت ، هلاكت ، خطا و لغزش ، فساد ، گناه و زنا . اين واژه در قرآن كريم به كار رفته است : « وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ . . . ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ؛ 1 و هر كدام از شما كه توانايى ازدواج با زنان ( آزاد ) پارساى با ايمان را ندارد ، پس از كنيزان مؤمن كه مالك آن شديد به زنى برگزينيد . . . .

--> ( 1 ) . لغت نامهء دهخدا وفرهنگ بزرگ سخن * ( 2 ) . جواهر الكلام 16 / 45 * ( 3 ) . كشف الغطاء 2 / 421 ؛ وسائل الشيعة 2 / 151 - 152 * ( 4 ) . وسائل الشيعة 25 / 217 * ( 5 ) . جامع المقاصد 1 / 387 ؛ جواهر الكلام 4 / 188 - 189 ؛ مستمسك العروة 4 / 196 - 197 * ( 6 ) . الحدائق الناضرة 15 / 413 ؛ جواهر الكلام 18 / 324 * ( 7 ) . الروضة البهية 2 / 76 ؛ غنائم الايام 4 / 312 - 313 ؛ جواهر الكلام 16 / 44 * ( 8 ) . الروضة البهية 2 / 75 * ( 9 ) . النهاية / 197 ؛ مدارك الاحكام 5 / 377 - 378 * ( 10 ) . مصباح الهدى 11 / 53 ؛ مستند العروة ( الخمس ) / 124 .