السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
470
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
علوم عربى علوم عربى : دانشهايى همچون لغت ، صرف و نحو . از آن به مناسبت در باب اجتهاد و تقليد و تجارت نام بردهاند . از جمله علومى كه دانستن آنها شرط اجتهاد مىباشد ، علوم عربى ؛ يعنى صرف و نحو ولغت است ؛ در حدى كه فهميدن كتاب و سنّت منوط به آن مىباشد 1 ( - - ) اجتهاد ) . از آنجا كه زبان قرآن كريم ، پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و معصومان عليهم السّلام عربى است ، ياد گيرى عربى مستحب و در روايات به آن سفارش شده است ؛ 2 ليكن مبالغه و افراط در يادگيرى آن كراهت دارد . 3 علوم غريبه علوم غريبه : دانشهاى سرّى و پنهان . علوم غريبه عبارت است از دانشهاى سرى و پنهان كه به وسيله آن از اسرار و امور پنهان آگاهى حاصل و يا تصرفات غير عادى و شگفت انجام مىشود . علم كيميا ، جفر ، رمل ، اوفاق ، طلسمات ، سيميا ، ريميا ، هيميا و ليميا از جمله علوم غريبه است . 1 از احكام مرتبط با آن در بابهاى اجتهاد و تقليد ، تجارت و شهادات سخن گفتهاند . صرف فراگيرى علوم غريبه بدون اشكال 2 و به كار بستن آن در صورت مفسده نداشتن و مصداق سحر نبودن ، جايز است و چنانچه مصداق سحر باشد يا مفسدهاى بر آن مترتب گردد ، حرام خواهد بود 3 ( - - ) سحر ) . برخى ، غيب گويى به گونهء جزمى و حتمى با استفاده از علوم غريبه را حرام دانستهاند ؛ چنان كه مراجعه به كسانى كه مدّعى علم غيب ( - - ) علم غيب ) از راه علوم غريبهاند ، براى كشف امور پنهان ، همچون گمشده و دزد جايز نيست . 4 علم هركس براى خود او حجّت است ؛ هرچند از راههاى غير متعارف ، همچون علوم غريبه حاصل شود ؛ ليكن قضاوت كردن 5 و نيز شهادت دادن 6
--> ( 1 ) . الروضة البهية 3 / 62 ؛ الاجتهادوالتقليد ( امام خمينى ) / 9 * ( 2 ) . الاصول الاصلية / 313 ؛ وسائل الشيعة 17 / 326 * ( 3 ) . وسائل الشيعة 17 / 329 ؛ جواهر الكلام 22 / 469 .