السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

411

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عفاف - - ) عفت عفّت عِفّت : پاك دامنى ؛ خويشتن دارى . عفت در لغت به معناى خويشتن دارى و اظهار نياز نكردن نزد مردم آمده است 1 و مراد از آن در شرع ، پاك دامنى و خويشتن دارى از ارتكاب اعمال ناشايست است ؛ از اين رو ، علماى اخلاق در تعريف آن گفته‌اند : عفت عبارت از اعتدال قوهء شهوى بدون افراط و تفريط . 2 در روايتى ، تهتك ( پرده درى و افراط در قوّهء شهوى ) ضدّ عفت بر شمرده شده است . 3 عفت و عفاف در روايات ، بيشتر بر عفت شكم و فرج اطلاق شده و مراد از آن ، بازنگهداشتن آن دو ، از شهوات و لذتهاى حرام ، بلكه از مكروهات و مشتبهات ؛ اعم از خوردنى ، آشاميدنى و روابط نامشروع ، و حتى از مقدمات آنها ، همچون تحصيل مال حرام ، بوسيدن ، لمس كردن و نگاه حرام مىباشد . 4 از آن به مناسبت در باب نكاح و حدود سخن گفته‌اند . فضيلت : عفّت از صفات پسنديده شمرده شده و روايات متعدد آن را ستوده و بر تحصيل آن تأكيد كرده است . بر اساس مفاد بعضى روايات ، خداوند به عبادتى برتر از عفت شكم و فرج پرستش نشده است . 5 كسى كه تصميم بر ازدواج دارد ، مستحب است همسرى عفيف برگزيند و پاك دامنى او را بر دارايى و ثروتش ترجيح دهد . 6 حتى در ازدواج موقت نيز ، انتخاب همسرى عفيف و مؤمن ، استحباب دارد . 7 چنان كه عفت و پاك دامنى از جمله صفاتى است كه مستحب است در انتخاب دايه مدّ نظر ولىّ كودك قرار گيرد . 8 شرط تحقق احصان ( - - ) احصان ) كه موجب ثبوت حدّ قذف مىباشد ، پاك دامنى از زنا در زن و لواط در مرد است . بنابر اين ، قذف زناكار يا لواط كار موجب ثبوت حدّ قذف ( - - ) قذف ) نخواهد شد . 9

--> ( 1 ) . مجمع البحرين و الصحاح ( جوهرى ) ، واژهء « عظا » ؛ الوافى 13 / 707 ؛ الحدائق الناضرة 15 / 158 ؛ مستند الشيعة 13 / 182 * ( 2 ) . رياض المسائل 7 / 292 ؛ مستند الشيعة 13 / 182 ؛ المعتمد فى شرح المناسك 4 / 41 .