عضو عضو : جزئى از بدن . بدن انسان از اجزاى مختلفى چون چشم ، گوش ، دست و پا تشكيل شده است . به هر يك از اين اجزاء ، عضو اطلاق مىشود كه به دو بخش كلى تقسيم مىگردد : اعضاى رئيسه ، مانند چشم و دست و اعضاى غير رئيسه ، از قبيل يك قطعه گوشت يا پوست . از عنوان ياد شده در ابواب مختلف فقهى ، مانند طهارت ، صلات ، نكاح ، صيد و ذباحه ، قصاص و ديات و نيز بخش مسائل مستحدثه سخن گفته‌اند . طهارت : عضو آسيب ديده تا زمانى كه متصل به بدن باشد ، پاك است . 1 در وضو ، دو عضو از بدن ؛ يعنى صورت و دستها شسته و دو عضو ديگر ؛ يعنى سر و پاها مسح مىشوند كه به آنها اعضاى وضو گفته مىشود ( - - ) وضو ) . تماس با عضو استخوان دارِ جدا شده از بدن انسان پيش از غسل ، موجب غسل مسّ ميّت مىشود . 2 به قول مشهور ، واجب است عضو استخوان‌دار جدا شده از بدن ميّت ، غسل داده شود و پس از پيچيدن در پارچه‌اى دفن گردد و اگر سينه باشد علاوه بر غسل ، تكفين و خواندن نماز نيز واجب است . 3 صلات و حج : در سجود ، واجب است هفت عضو به زمين گذاشته شود 4 ( - - ) سجود ) . آيا فاقد يكى از اعضاى سجده مىتواند امام جماعت شود ؟ مسئله اختلافى است 5 ( - - ) نماز جماعت ) . نيابت چنين كسى در نماز قضا و نيز حج صحيح نيست . 6

--> ( 1 ) . جامع المقاصد 12 / 127 ؛ الروضة البهية 5 / 117 * ( 2 ) . جامع المقاصد 12 / 128 * ( 3 ) . جواهر الكلام 29 / 184 ؛ العروة الوثقى 5 / 624 * ( 4 ) . العروة الوثقى 5 / 624 * ( 5 ) . نساء / 19 * ( 6 ) . المقنعة / 511 ؛ الخلاف 4 / 279 ؛ تذكرة الفقهاء ( ق ) 2 / 593 ؛ جواهر الكلام 29 / 183 - 184 * ( 7 ) . جواهر الكلام 29 / 185 * ( 8 ) . مسالك الافهام 7 / 142 * ( 9 ) . 142 ؛ جواهر الكلام 29 / 185 * ( 10 ) . نهاية المرام 1 / 77 ؛ جواهر الكلام 29 / 184 * ( 11 ) . المبسوط 4 / 343 * ( 12 ) . الحدائق الناضرة 25 / 605 - 606 ؛ الانوار اللوامع 10 قسم 1 / 369 ؛ جواهر الكلام 33 / 59 - 60 .