احياء موات : احياى زمين موات بايد با اذن امام عليه السّلام باشد ؛ ليكن در زمان غيبت ، به قول مشهور ، هركس آن را احيا كند مالك مىشود 7 ( - - ) احياء موات ) . در جواز اقطاع براى امام معصوم عليه السّلام بحثى نيست ؛ اما براى فقيه جامع شرايط در عصر غيبت اختلاف است ( - - ) اقطاع ) . ارث : با نبودن وارث نسبى و سببى براى ميّت ، ارث او به امام عليه السّلام مىرسد ؛ ليكن در عصر غيبت اختلاف است ؛ برخى حفظ و نگهدارى آن را براى امام عليه السّلام به وصيّت يا پنهان كردن در زير زمين تا زمان ظهور واجب دانسته‌اند ؛ اما نظر مشهور تقسيم آن ميان فقرا است . به تصريح برخى ، متولى توزيع آن در زمان غيبت ، فقيه جامع شرايط است 8 ( - - ) ولاء ) . قضاء : منصب قضاوت از آنِ امام عليه السّلام است . اين منصب در عصر غيبت به فقهاى واجد شرايط تفويض شده است 9 ( - - ) قضاوت ) . حدود : از مناصب امام عليه السّلام اقامهء حدود است . اين منصب در عصر غيبت به قول مشهور ، به فقيه جامع شرايط اعطا شده است . در جواز اقامهء حدّ بر فرزند توسط پدر و بر زوجه توسط همسرش در عصر غيبت اختلاف است ( - - ) اقامهء حدود ) . از عصر غيبت در اصول فقه ، بحث انسداد نيز سخن گفته‌اند . راه دستيابى به علم در مسائل اعتقادى در هر زمانى باز است . همچنين راه دستيابى به علم در احكام شرعى فرعى در زمان حضور امام عليه السّلام بر روى همه گشوده است ؛ ليكن در عصر غيبت در انسداد يا انفتاح ( - - ) انفتاح ) راه علم به احكام شرعى فرعى اختلاف است ( - - ) انسداد ) .

--> ( 1 ) . بحار الانوار 51 / 360 - 366 * ( 2 ) . 361 * ( 3 ) . وسائل الشيعة 27 / 140 * ( 4 ) . جواهر الكلام 11 / 151 * ( 5 ) . مسالك الافهام 1 / 250 ؛ مدارك الاحكام 3 / 9 ؛ جواهر الكلام 11 / 332 - 336 * ( 6 ) . جواهر الكلام 15 / 423 - 424 ؛ مستمسك العروة 9 / 313 - 315 * ( 7 ) . جواهر الكلام 38 / 9 - 15 * ( 8 ) . مستند الشيعة 19 / 433 ؛ جواهر الكلام 39 / 263 * ( 9 ) . جواهر الكلام 40 / 31 .