السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
392
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
چنانچه مدت اجاره تا عشا باشد ، پايان آن ، اول وقت عشا ؛ يعنى غروب آفتاب خواهد بود ؛ چنان كه در عرف نيز اين گونه است . 3 عشائين عِشائَيْن [ مغربَيْن ] : نماز مغرب و عشا . از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، صوم و حج سخن گفتهاند . طهارت : در استحاضهء كثيره ، در شبانه روز سه غسل بر زن واجب مىشود . يكى از آن سه ، غسل براى عشائين است . در اينكه واجب است بين عشائين جمع كند يا مىتواند بين نماز مغرب و عشا فاصله بيندازد و براى هر يك از آنها غسل كند ، اختلاف است . 1 صلات : به قول مشهور ، وقت عشائين از غروب آفتاب تا نيمهء شب است . آغاز آن به اندازهء اداى مغرب ، وقت اختصاصى مغرب و پايان آن به اندازهء اداى عشا ، وقت اختصاصى نماز عشا و بين آن دو ، وقت مشترك است . برخى بهطور مطلق ، از غروب تا نيمه شب را وقت مشترك عشائين دانستهاند . 2 به قول برخى ، براى معذوران ، از قبيل بى هوش و حايض ، وقت عشائين تا طلوع فجر امتداد دارد . بنابر اين ، چنانچه تا قبل از طلوع فجر عذر آنان بر طرف شود ، بايد عشائين را به نيّت ادا به جا آورند . 3 به قول مشهور ، چنانچه تا نيمه شب ، وقت به اندازهء پنج ركعت باقى باشد ، بايد هر دو نماز ادا خوانده شود . 4 از جمله نمازهاى مستحب ، بين عشائين ، نوافل مغرب ، 5 نماز غفيله 6 ( - - ) نماز غفيله ) و نماز وصيّت 7 ( - - ) نماز وصيّت ) است . جمع بين عشائين مطلقا جايز است . 8 برخى جمع ميان آن دو را براى مسافر مستحب دانستهاند 9 و بنابر قول منسوب به مشهور ، جدا و با فاصله خواندن عشائين مستحب است 10 ( - - ) جمع بين صلاتين ) . خوابيدن بين عشائين كراهت دارد . 11
--> ( 1 ) . لسان العرب و القاموس المحيط ، واژهء « عشا » * ( 2 ) . تحرير الاحكام 3 / 87 - 88 ؛ جامع المقاصد 7 / 243 - 244 * ( 3 ) . جامع المقاصد 7 / 243 ؛ مفتاح الكرامة 15 / 305 .