السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

386

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عزل وصىّ : وصىّ ناتوان از اجراى مفاد وصيّت عزل نمىشود ، بلكه حاكم شرع كسى را به عنوان كمك براى او مىگمارد . 18 عزل قاضى : آيا عزل قاضى با وجود شرايط قضاوت و اهليت براى آن ، جايز است ؟ در صورت وجود مصلحت در عزل ، بدون شك جايز است ؛ اما در غير اين صورت ، مسئله مورد بحث است . البته اين بحث در فرضى است كه عزل كننده غير امام عليه السّلام باشد . در فرض جواز عزل ، آيا قاضى به صرف عزل ، بر كنار مىشود يا متوقف بر وصول خبر عزل به او است ؟ مسئله محل اختلاف است . 19 بر كنارى قاضى پس از صدور حكم ، مانع اجراى حكم نيست . 20 ثبوت عزل به استفاضه : فقها عزل را از جمله مواردى برشمرده‌اند كه به استفاضه ثابت مىشود ( - - ) عزل ) . از عزل به معناى سوم در باب نكاح و ديات سخن گفته‌اند . بيرون ريختن منى از رحم همسر آزاد و دائم با رضايت او يا شرط ضمن عقد ، جايز است . آيا با عدم رضايت و شرط نشدن آن در عقد ، حرام است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . مشهور قائل به كراهت آن‌اند . 21 برخى آن را حرام و موجب ثبوت ديه به مقدار ده دينار دانسته‌اند . 22 بنابر قول به كراهت ، آيا ديه ثابت مىباشد يا نه ؟ اختلاف است . برخى آن را ثابت دانسته‌اند . 23 بسيارى از فقها ديه را واجب ندانسته‌اند . 24 عزل از همسر موقّت و كنيز جايز است . 25 بر اساس روايتى ، عزل از زن نازا ، مسنّ ، سليطه ( - - ) سليطه ) ، ناسزاگو و زنى كه از شيردادن به فرزندش خوددارى مىكند مكروه نيست . 26 جلوگيرى زوجه از ريختن منى زوج در رحم خويش به تصريح برخى حرام و موجب ثبوت ديه بر او است . 27 چنانچه زوجه پس از عزل باردار شود و فرزندى به دنيا آورد ، به مرد ملحق مىشود و به صرف عزل ، نمىتواند فرزند را از خود نفى كند . 28